Một số từ hay bị nhầm lẫn khi dịch Việt-Nhật

[kamikaze]

Sau mấy năm dính đến mớ bòng bong dịch Nhật-Việt, Việt-Nhật thì thấy có một số từ mà khi người Việt dịch từ Việt qua Nhật hay nhầm như sau:

-Trường Cao đẳng :
Từ này nhiều người dịch là 高等学校　(Vì chữ Hán 高等 là cao đẳng). Nhưng trong tiếng Nhật 高等学校　 có nghĩa là cấp 3.

Sự nhầm lẫn này là do người dịch thiếu kiến thức về hệ thống giáo dục của Nhật cũng như bệnh sùng chữ Hán. Nhìn bề ngoài có vẻ không có vấn đề gì nhưng hậu quả rất nghiêm trọng. Bạn hãy thử tưởng tượng bạn đã tốt nghiệp cao đẳng và đang làm thủ tục qua Nhật theo dạng kỹ sư cầu nối. Nhưng hồ sơ của bạn bị ghi là "tốt nghiệp cấp 3" thì kết quả sẽ ra sao!

Từ dịch đúng cho "Cao Đẳng" là 短期大学　(Đại học ngắn hạn-Thường thời gian là 2-3 năm).

-Lý lịch tự thuật/khai:
Có người dịch là 自作履歴書　quả đúng là tra từ điển thì "tự làm", "tự khai" là 自作. Tuy thế, người Nhật quan niệm lý lịch là đã do chính mình khai rồi (và dù có nhờ ai khai đi nữa thì cuối cùng cũng phải do chính người được khai xác nhận vào). Vì thế không cần dịch chữ "tự thuật" hay "tự khai". Có lẽ những từ như thế này bị dịch sai là do quan niệm văn hóa và cách suy nghĩ của hai dân tộc Nhật-Việt khác nhau.

Kể ra những từ tương tự như trên đây có lẽ là rất nhiều. Tuy thế, mình chỉ muốn nói rằng trong lĩnh vực dịch thuật nhiều lúc không thể cứng nhắc được và người dịch nên có trách nhiệm với những gì mình đang làm bằng cách trang bị cho chính mình một vốn kiến thức cơ bản tối thiểu!