Chỉ vài tuần trước, Thủ tướng Takaichi Sanae còn nói rằng bà không có “thời gian để nghĩ tới giải tán” vì phải ưu tiên kinh tế và chính sách khác. Thế nhưng chỉ sau kỳ nghỉ đầu năm, khả năng giải tán Hạ viện ngay khi Quốc hội thường kỳ bắt đầu đã bất ngờ trở thành kịch bản trung tâm của chính...
Chính phủ Nhật Bản vừa công bố danh sách 61 dự luật sẽ được trình trong kỳ họp Quốc hội thường kỳ, bao gồm những nội dung lớn như thành lập Hội đồng Tình báo Quốc gia, cải cách thuế, tăng trần thu nhập chịu thuế, lập Cơ quan Phòng chống thiên tai, và mở rộng hợp tác quân sự với Philippines. Thế...
Sáng hôm nay, ngày 12 tháng 1 năm 2026, tàu thăm dò Chikyu của Nhật đã rời cảng bắt đầu chuyến khảo sát đất hiếm đầu tiên trong năm nay. Việc tàu Chikyu rời cảng để tiến về vùng biển quanh đảo Minamitorishima không đơn thuần là một chuyến khảo sát khoa học. Đó là một bước đi chiến lược trong...
Nhật Bản đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi âm thầm nhưng cực kỳ nguy hiểm: dân số trẻ giảm nhanh, trong khi hệ thống đại học được xây dựng cho một xã hội đông dân và tăng trưởng. Cái gọi là “khủng hoảng đại học 2026” không phải là một khái niệm báo chí giật gân, mà là điểm gãy cấu trúc của...
Năm 2025, Nhật Bản ghi nhận một con số gây chú ý: Số vụ phá sản doanh nghiệp có thể vượt mốc 10.000 vụ. Nhưng điều đáng lo hơn không phải là phá sản — mà là doanh nghiệp tự nguyện “khai tử” chính mình.
Dữ liệu cho thấy số doanh nghiệp ngừng hoạt động, giải thể và “chủ động đóng cửa” dự kiến...
Trong những năm gần đây, tại nhiều khu dân cư ở Nhật Bản xuất hiện ngày càng nhiều dịch vụ cư trú ngắn hạn dành cho khách du lịch tại nhà dân. Đây là hình thức cho thuê nhà hoặc phòng trong thời gian ngắn, phục vụ du khách trong và ngoài nước, được kỳ vọng góp phần thúc đẩy du lịch và tận dụng...
Quan sát xã hội Nhật Bản trong nhiều năm, người ta dễ nhận ra một đặc điểm lặp đi lặp lại: khi đối diện với những xung đột xã hội khó xử – nhập cư, đa văn hoá, an ninh, phúc lợi, hay phân bổ gánh nặng – Nhật Bản hiếm khi lựa chọn đối đầu trực diện bằng quyết định chính trị rõ ràng. Thay vào đó...
Vì sao Nhật Bản tránh gọi tên “chính sách nhập cư”?
Trong nhiều năm, Nhật Bản rơi vào một nghịch lý quen thuộc: ngày càng cần người nước ngoài, nhưng lại không muốn gọi đó là nhập cư. Lao động nước ngoài tăng nhanh, người nước ngoài định cư lâu dài nhiều hơn, con cái họ học trong trường công...
Là một người Việt Nam sinh sống và quan sát xã hội Nhật Bản trong thời gian dài, tôi nhận thấy một hiện tượng lặp đi lặp lại: mỗi khi vấn đề liên quan đến người nước ngoài gây tranh cãi, chính quyền địa phương luôn là nơi hứng chịu áp lực đầu tiên và nặng nề nhất. Không phải Quốc hội, không phải...
Hai cách tiếp cận khác nhau với cùng một bài toán vật giá:
Khi đối mặt với tình trạng giá cả leo thang, đặc biệt là các mặt hàng thiết yếu như lương thực, mỗi quốc gia buộc phải lựa chọn cách can thiệp. Cùng là Nhà nước, cùng là mục tiêu “ổn định đời sống người dân”, nhưng Việt Nam và Nhật Bản...
Trong gói chính sách can thiệp vật giá của Nhật Bản, chính phủ Takaichi đã đưa “phiếu gạo” (おこめ券) vào danh sách các biện pháp được khuyến nghị cho chính quyền địa phương. Tuy nhiên, điều gây chú ý là nhiều địa phương tại Nhật Bản đã công khai từ chối phát phiếu gạo, thậm chí coi đó như một hình...
Khi gia đình không còn là đơn vị nền tảng của xã hội
Nhật Bản đang trải qua một biến đổi xã hội mang tính cấu trúc, nhưng thường bị diễn giải lệch hướng bằng các cụm từ như “không kết hôn”, “không sinh con” hay “ Sống một mình”. Vấn đề cốt lõi không nằm ở lựa chọn cá nhân, mà ở một thực tế lớn...
Nhật Bản ngày nay thường được nhìn nhận như một xã hội “đồng nhất”, nơi từ cách ăn mặc, cư xử cho đến tư duy đều hướng đến sự hòa hợp với cộng đồng. Các quy định trong trường học – từ tóc, tất, hộp bút đến ô dù – thường bị coi là biểu hiện rõ nét nhất của “đồng nhất hoá”.
Nhưng đồng nhất hoá...
Trong nhiều bài phân tích, đồng nhất hóa (uniformity) trong trường học Nhật Bản thường được xem là biểu tượng của sự gò bó: từ đồng phục, tóc đen, đồ dùng giống nhau cho đến những quy định cứng nhắc. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào mặt tiêu cực, chúng ta sẽ bỏ lỡ bức tranh rộng hơn: đồng nhất hóa...
Sự kiện Mỹ công bố Chiến lược An ninh Quốc gia (NSS 2025) với hàng loạt điều chỉnh quan trọng đánh dấu bước ngoặt lớn trong cán cân quyền lực toàn cầu. Không còn hình ảnh nước Mỹ “ôm trọn thế giới”, văn kiện mới cho thấy Washington ưu tiên bảo vệ Tây Bán cầu, tăng sức ép với Mỹ Latin, đồng thời...
Chính phủ Nhật Bản vừa trình Quốc hội bản bổ sung ngân sách trị giá hơn 18 nghìn tỷ yên cho năm tài khóa 2025. Điều đáng chú ý không chỉ là quy mô ngân sách, mà còn là kế hoạch đẩy chi tiêu quốc phòng lên mức tương đương 2% GDP – một con số thường gắn với tiêu chuẩn của NATO.
Nhưng đặt câu hỏi...
1. Nhật Bản – xã hội yêu sự đồng nhất đến mức… sợ khác biệt
Nhật Bản nổi tiếng về kỷ luật và tinh thần tập thể, nhưng cũng chính vì vậy mà trường học trở thành nơi đồng nhất hóa mạnh nhất trong xã hội.
Ở nhiều quốc gia, trường học là nơi trẻ được thể hiện bản thân.
Ở Nhật, ngược lại:
trường...
Trong lịch sử thế giới, hiếm có trường hợp một quốc gia đóng cửa gần như hoàn toàn trong gần ba thế kỷ mà không suy tàn. Các đế chế từng hùng mạnh như nhà Minh, Mamluk hay Tokugawa trước đó ít lâu đều sụp đổ khi mất đi sự kết nối với các dòng chảy thương mại và tri thức quốc tế. Thế nhưng Nhật...
Dù sở hữu năng lực công nghệ hàng đầu, Nhật Bản vẫn gặp khó khăn trong chuyển đổi số đô thị. Bài phân tích lý giải vì sao Thành phố thông minh(Smart City), Mã số định danh(MyNumber), chính phủ điện tử và số hóa hành chính đều triển khai chậm, qua góc nhìn thể chế, nhân lực và văn hoá tổ chức...
Đối với phần lớn người dân Nhật, vấn đề “đất hiếm” rất mơ hồ, thậm chí tưởng như chỉ là chuyện kỹ thuật của ngành hóa chất. Nhưng trong giới hoạch định chiến lược, đất hiếm không phải là câu chuyện tài nguyên, mà là câu chuyện của sinh mệnh kinh tế quốc gia. Từ robot, ô tô điện, nam châm vĩnh...