Tác giả Chủ Nghĩa Thẩm Mỹ Trong Văn Học Mishima Yukio

kamikaze

1. Giới thiệu về chủ nghĩa thẩm mỹ và ảnh hưởng đến Mishima Yukio

Chủ nghĩa thẩm mỹ (Aestheticism) là một phong trào nghệ thuật đề cao cái đẹp thuần túy, tách biệt khỏi đạo đức hay chức năng xã hội. Mishima Yukio chịu ảnh hưởng sâu sắc từ chủ nghĩa này, đặc biệt từ các tác giả phương Tây như Oscar Wilde, Jean Genet, Thomas Mann.

Tuy nhiên, chủ nghĩa thẩm mỹ của Mishima không chỉ là sự ngưỡng mộ cái đẹp, mà còn gắn liền với bạo lực, sự hủy diệt và cái chết. Đối với ông, cái đẹp không thể tồn tại vĩnh viễn, và cách duy nhất để bảo toàn nó là hủy diệt nó trong khoảnh khắc hoàn mỹ nhất.

Tư tưởng này thể hiện mạnh mẽ trong các tác phẩm Kim Các Tự, Nắng và Thép, Người Lính Ngự Lâm, và cả trong cuộc đời thực của ông.

2. Cái đẹp và sự hủy diệt trong Kim Các Tự

Kim Các Tự (1956) là tác phẩm phản ánh rõ nhất mối liên kết giữa cái đẹp và sự hủy diệt trong tư tưởng Mishima.

2.1. Nhân vật Mizoguchi và sự ám ảnh với cái đẹp

Mizoguchi, nhân vật chính của tiểu thuyết, bị ám ảnh bởi vẻ đẹp hoàn mỹ của Kim Các Tự – một biểu tượng của sự thanh cao và trường tồn. Tuy nhiên, thay vì cảm thấy hạnh phúc khi ngắm nhìn cái đẹp, anh ta lại cảm thấy bị áp đảo, ghen tị và cô lập.

Mizoguchi tin rằng mình không bao giờ có thể đạt được vẻ đẹp hoàn mỹ như Kim Các Tự.
Sự mặc cảm này dẫn đến suy nghĩ rằng nếu không thể sở hữu cái đẹp, thì cách duy nhất là hủy diệt nó.

2.2. Sự hủy diệt như một hành động thẩm mỹ

Hành động đốt chùa của Mizoguchi không chỉ là một tội ác mà còn là một nghi thức thẩm mỹ:

Ngọn lửa biến Kim Các Tự thành một kiệt tác nghệ thuật cuối cùng.
Sự hủy diệt không làm mất đi cái đẹp, mà giữ nó mãi mãi trong trạng thái hoàn mỹ nhất.

Mishima dùng câu chuyện này để diễn tả tư tưởng của mình: cái đẹp chỉ thực sự hoàn hảo khi nó bị hủy diệt ở đỉnh cao.

3. Sự ám ảnh về cơ thể và sức mạnh trong Nắng và Thép

Nắng và Thép (1968) không phải là tiểu thuyết mà là một cuốn tự truyện triết học, nơi Mishima phân tích sự đối lập giữa văn chương và thể xác, trí tuệ và cơ bắp.

3.1. Cái đẹp cơ thể và sự hoàn mỹ qua thể chất

Mishima cho rằng một trí tuệ mạnh mẽ không thể tồn tại trong một cơ thể yếu đuối.
Ông bắt đầu tập luyện thể hình, rèn luyện cơ bắp, theo đuổi một cơ thể lý tưởng như tượng điêu khắc Hy Lạp cổ đại.
Đối với Mishima, cơ thể nam tính hoàn mỹ là một dạng nghệ thuật sống động, không khác gì một bức tranh hay bài thơ.

3.2. Cái chết như một tác phẩm nghệ thuật cuối cùng

Mishima tin rằng chết ở đỉnh cao sức mạnh là cách duy nhất để bảo vệ vẻ đẹp. Điều này lý giải vì sao ông chọn seppuku ở tuổi 45, khi cơ thể vẫn ở trạng thái hoàn mỹ.

Tư tưởng này xuất phát từ chủ nghĩa thẩm mỹ cực đoan:

Oscar Wilde viết về cái đẹp trong văn chương.
Mishima biến chính cơ thể và cái chết của mình thành một tác phẩm nghệ thuật.

4. Võ sĩ đạo và nghệ thuật cái chết trong Người Lính Ngự Lâm

Người Lính Ngự Lâm (1969) là truyện ngắn phản ánh quan điểm của Mishima về võ sĩ đạo, cái đẹp và cái chết danh dự.

4.1. Câu chuyện về cái chết như một nghi thức nghệ thuật

Nhân vật chính, một sĩ quan Nhật Bản, quyết định thực hiện seppuku để bảo vệ danh dự.
Người vợ cũng tự sát theo chồng, tạo ra một cảnh tượng bi kịch nhưng đầy thẩm mỹ.

4.2. Cái chết phải đẹp, nếu không sẽ vô nghĩa

Mishima mô tả chi tiết nghi thức seppuku, biến nó thành một màn trình diễn nghệ thuật.
Nhân vật chính không sợ chết, mà xem cái chết như một tác phẩm hoàn mỹ cuối cùng của cuộc đời.

Truyện ngắn này giống như một tuyên ngôn của Mishima về cái đẹp và sự hủy diệt, và một năm sau đó, ông thực hiện đúng kịch bản này ngoài đời thực.

5. Ảnh hưởng của chủ nghĩa thẩm mỹ phương Tây đến Mishima Yukio

Mishima chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các triết gia và nhà văn phương Tây:

Oscar Wilde: Cái đẹp phải vượt lên trên đạo đức và công dụng thực tiễn.
Friedrich Nietzsche: Ý chí hướng đến sự hoàn mỹ là điều kiện để tồn tại.
Jean Genet: Cái đẹp có thể tồn tại trong bạo lực và tội lỗi.

Tuy nhiên, Mishima không chỉ tiếp thu tư tưởng phương Tây mà còn kết hợp với triết lý Nhật Bản, võ sĩ đạo và văn hóa samurai, tạo nên một chủ nghĩa thẩm mỹ mang đậm dấu ấn cá nhân.

6. Chủ nghĩa thẩm mỹ Mishima trong văn học và nghệ thuật đương đại

Dù Mishima đã qua đời, tư tưởng thẩm mỹ của ông vẫn ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực:

Điện ảnh: Bộ phim Mishima: A Life in Four Chapters (1985) tái hiện cuộc đời và quan điểm thẩm mỹ của ông.
Văn học: Các tác giả như Ryu Murakami cũng chịu ảnh hưởng từ chủ nghĩa thẩm mỹ của Mishima.
Manga & Anime: Attack on Titan và Neon Genesis Evangelion có nhiều nhân vật mang tư tưởng hủy diệt cái đẹp để bảo vệ lý tưởng.