Việc học thuộc lòng câu trả lời, không thông dụng trên thế giới
Đại dịch do virus corona mới đang là cú sốc lớn với các ngành công nghiệp tại Nhật Bản. Hơn nữa, nó đang dần dần cải cách các hoạt động kinh tế hàng ngày như lối sống và bối cảnh kinh doanh. Để một công ty tồn tại sau thời kỳ hậu corona, sự đổi mới công nghệ và tạo ra một mô hình kinh doanh là không thể thiếu, năng lực của các nhà quản lý doanh nghiệp lại một lần nữa bị nghi ngờ.
Liên quan đến các nhà quản lý Nhật Bản, Kazuhiko Tomiyama, giám đốc điều hành kiêm sáng lập nền tảng đã cho biết một điều thú vị trong cuộc đối thoại của tạp chí "Kinh doanh hiện đại" (ngày 10 tháng 5 năm 2020). Giữa sự thay đổi toàn cầu trong cơ cấu công nghiệp, các công ty Nhật Bản không thể đáp ứng với những thay đổi cơ cấu vì các nhà kinh tế Nhật Bản có " khi nhìn ra quốc tế thì trình độ học vấn thấp một cách đáng ngạc nhiên ".
Trình độ học vấn thấp không có nghĩa là họ tốt nghiệp trung học cơ sở và trung học phổ thông, mà là người chỉ sở hữu kiến thức và khả năng học tập để đỗ đại học ở tuổi 18. Ông chia sẻ.
"Các phương pháp tư duy khái quát hóa và trừu tượng hóa mọi thứ và suy luận từ các nguyên tắc phổ biến có thể đáp ứng với sự thay đổi mà không cần đào tạo. Đó là lý do tại sao một nền tảng giáo dục cao có giá trị. Khi tôi 18 tuổi, tôi đã vượt qua kỳ thi bằng cách có thể ghi nhớ các câu trả lời và cách tiếp cận đó là không thông dụng.''
MBA là một minh họa cho lý thuyết suông
Nói một cách đơn giản, một người có trình độ học vấn cao là cần thiết để đáp ứng với những thay đổi mới. Chắc chắn, nhiều giám đốc điều hành và quản lý của các công ty lớn của Nhật Bản chỉ dừng ở tấm bằng tốt nghiệp đại học, và một số ít có bằng thạc sĩ hoặc tiến sĩ tại các trường cao học. Đó là một sự khác biệt lớn từ các doanh nhân thế giới.
Ví dụ như công ty ô tô Nissan được cho là một công ty toàn cầu, có số lượng đáng kể các giám đốc điều hành là người nước ngoài. Tuy nhiên, nhìn vào kinh nghiệm làm việc của các lãnh đạo thì phần lớn người Nhật có chức vụ dưới giám đốc chỉ tốt nghiệp đại học. Khi so sánh thì thấy được các lãnh đạo người nước ngoài có nhiều người tốt nghiệp cao học. Không chỉ trong lĩnh vực kỹ thuật mà cả nhân văn, có bằng thạc sĩ về tâm lý học và bằng thạc sĩ kế toán, đặc biệt là những người có bằng MBA (thạc sĩ quản trị kinh doanh).
Tại sao các công ty Nhật Bản có nhiều nhân viên chỉ tốt nghiệp đại học và ít nhân viên tốt nghiệp cao học? Bảy đến tám năm trước, tôi đã hỏi trưởng phòng nhân sự của một công ty lớn về lý do, và tôi vẫn không thể nào quên câu trả lời đó. Vào thời điểm đó, họ đã nói về lý do tại sao không tuyển dụng người có bằng MBA.
"Đó là một minh họa cho lý thuyết suông và thật khó để sử dụng như một nhân viên mới đào tạo từ con số không. Ngoài ra, vì là những người có bằng MBA, không có lợi thế trong việc tuyển dụng. Chúng tôi đang lựa chọn từ quan điểm tương tự như những người tốt nghiệp đại học. 10 năm sau khi vào công ty, đó là thời gian để đào tạo cẩn thận cho bất cứ ai. Dù là bất kỳ công việc nào, nếu bạn không có sự kiên trì và kiên nhẫn thì đều vứt đi.''
Nhiều công ty liên kết nước ngoài có trình độ học vấn cao
Nói cách khác, đối với các công ty Nhật Bản thì tốt nghiệp đại học thôi là đủ. Đó cũng là dấu hiệu của sự tự tin có thể phát triển thành nguồn nhân lực đóng góp cho công ty nếu họ được đào tạo sau khi vào công ty. Tất nhiên, ở các công ty lớn vẫn có nhiều người có bằng tiến sĩ. Tuy nhiên, nhiều người trong số họ có được tấm bằng tiến sĩ sau khi vào công ty. Hơn nữa, cơ hội thăng tiến dành cho người có bằng tiến sĩ bị hạn chế, và hầu hết dừng lại ở tổ trưởng các bộ phận. Kết quả là, thực tế tại Nhật Bản sinh viên tốt nghiệp đại học thường đi lên tới cấp quản lý của công ty.
Tất nhiên, ngay cả khi bạn có trình độ học vấn thấp, sẽ không có vấn đề gì nếu bạn có thể tạo ra những cải tiến và mô hình kinh doanh mới theo những thay đổi trong cơ cấu công nghiệp và vượt qua cạnh tranh toàn cầu. Nhưng sự thật thường không như thế.
Mặt khác, nhiều công ty liên kết nước ngoài có trình độ học vấn cao. Google cũng tuyển dụng sinh viên mới tốt nghiệp, nhưng khi tôi tìm hiểu vài năm trước, có sáu ứng viên từ Đại học Tokyo, nhưng không có ứng viên nào chỉ tốt nghiệp đại học. Tất cả đều tốt nghiệp cao học của khoa học thông tin và kỹ thuật. Ngay cả đối với sinh viên mới tốt nghiệp, Google đã sẵn sàng tuyển dụng và các tiêu chí tuyển dụng cũng nhấn mạnh chuyên môn như "kiến thức", "khả năng phân tích" và "tố chất lãnh đạo".
Lương Google xem xét dựa theo trình độ học vấn và kinh nghiệm
Thật ấn tượng khi người quản lý nhân sự ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương cho biết: "Mức lương khác nhau tùy thuộc vào bằng cấp như tốt nghiệp đại học hoặc cao học, và một số người có kinh nghiệm thực tế khi học cao học. Chúng tôi sẽ quyết định dựa trên bằng cấp và mức độ kinh nghiệm.''
Trong các công ty Nhật Bản, mức lương là như nhau đối với sinh viên tốt nghiệp đại học và cao học, nhưng Google xác định mức lương riêng dựa trên bằng cấp và kinh nghiệm.
Điều đáng ngạc nhiên hơn nữa là một phần ba bộ phận nhân sự tại trụ sở chính của Google là các tiến sĩ và các chuyên gia toán học khác. Giám đốc nhân sự cho biết.
"33% bộ phận nhân sự của chúng tôi là các nhà toán học hoặc chuyên gia có kỹ năng phân tích khoa học chuyên về thống kê. Hệ thống nhân sự và đánh giá nhân sự phải công bằng. Chúng tôi đang sử dụng toàn bộ dữ liệu để xác minh xem các chính sách nhân sự như đánh giá có hoạt động tốt hay không và cải thiện nó”.
Nhân tiện, một phần ba tiếp theo được cho là các chuyên gia về nhân sự nói chung và một phần ba còn lại là các chuyên gia tư vấn kinh doanh. Bộ phận nhân sự được tạo thành từ nhóm các chuyên gia có trình độ học vấn cao. Có lẽ xu hướng này là giống nhau cho các bộ phận khác.
Nhật Bản nơi có ít nguồn nhân lực chuyên ngành đang dần thay đổi
Mặt khác, các công ty Nhật Bản được cho là có nguồn nhân lực chuyên môn ít hơn các công ty nước ngoài. Mặc dù có các chuyên gia cấp hoạt động tại hiện trường, số lượng nhân lực chuyên môn cao có thể đáp ứng với các thay đổi công nghệ và tạo ra sự đổi mới còn hạn chế. Đó có lẽ là đương nhiên. Sau khi tốt nghiệp đại học, đào tạo tổng quát thông qua giáo dục nội bộ và luân chuyển công việc đã trở thành ưu tiên hàng đầu.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tình hình đã thay đổi và Nhật Bản đang nỗ lực để có được các kỹ sư kỹ thuật số như nhân sự AI. Thế giới kinh doanh cuối cùng đã nhận ra những vấn đề với hệ thống đào tạo, việc làm theo phong cách Nhật Bản, và liên đoàn các tổ chức kinh tế đề nghị kiểm tra lại hệ thống việc làm theo phong cách Nhật Bản như hệ thống việc làm cho sinh viên mới tốt nghiệp và việc làm trọn đời. Ngoài ra, vì việc đối xử thống nhất dựa trên cấp bậc thâm niên khiến khó có được những người trẻ xuất sắc, giỏi về AI và phân tích dữ liệu và nguồn nhân lực ở nước ngoài, và Nhật đang kêu gọi sử dụng kết hợp với tuyển dụng loại công việc ở Châu Âu và Hoa Kỳ.
Phương pháp lựa chọn quản lý và định hướng trình độ học vấn thấp của các công ty Nhật Bản cũng cần được xem xét
Chủ tịch Hiroaki của liên đoàn các tổ chức kinh tế cũng cho biết:
“Có rất nhiều mục cần phải cải thiện. Hệ thống việc làm hiện tại là điển hình, tạo ra hệ thống làm thế nào để tuyển dụng tổng quát, làm nhiều công việc khác nhau và cuối cùng có thể thăng tiến lên vị trí cao hơn. Tuy nhiên, cũng có một khía cạnh rằng nó là tập hợp với tuyển dụng hang loạt và việc làm trọn đời. Trong một xã hội cạnh tranh toàn cầu mới, tôi nghĩ chúng ta nên xem lại những điểm chưa tốt” (Cuộc họp báo thường kỳ vào ngày 9 tháng 12 năm 2019).
Dù nói gì đi nữa, nền tảng của điều này là cảm giác khủng hoảng mà hệ thống tuyển dụng và đào tạo của Nhật Bản không thể cạnh tranh với thế giới. Tuy nhiên, không dễ để thay đổi thực tiễn đã ăn sâu trong nhiều năm. Trên hết, cũng có vấn đề là liệu đội ngũ quản lý có "trình độ học vấn thấp" sẽ có thể sử dụng nó ngay cả khi các chuyên gia như các kỹ sư AI có trình độ học vấn cao từ Nhật Bản và nước ngoài được tiếp nhận.
Trước đây, trong thời kỳ bùng nổ dữ liệu lớn, tất cả các công ty đều tập trung vào việc tiếp thu các nhà khoa học dữ liệu có kiến thức thống kê, nhưng cuối cùng một vài kỹ sư đã rời công ty mà không sử dụng nó.
Có thể cần phải xem xét việc tuyển dụng sinh viên mới tốt nghiệp cùng một lúc, nhưng đồng thời chúng ta cũng nên xem lại định hướng trình độ học vấn thấp của các công ty Nhật Bản và phương pháp quản lý lựa chọn.
Đại dịch do virus corona mới đang là cú sốc lớn với các ngành công nghiệp tại Nhật Bản. Hơn nữa, nó đang dần dần cải cách các hoạt động kinh tế hàng ngày như lối sống và bối cảnh kinh doanh. Để một công ty tồn tại sau thời kỳ hậu corona, sự đổi mới công nghệ và tạo ra một mô hình kinh doanh là không thể thiếu, năng lực của các nhà quản lý doanh nghiệp lại một lần nữa bị nghi ngờ.
Liên quan đến các nhà quản lý Nhật Bản, Kazuhiko Tomiyama, giám đốc điều hành kiêm sáng lập nền tảng đã cho biết một điều thú vị trong cuộc đối thoại của tạp chí "Kinh doanh hiện đại" (ngày 10 tháng 5 năm 2020). Giữa sự thay đổi toàn cầu trong cơ cấu công nghiệp, các công ty Nhật Bản không thể đáp ứng với những thay đổi cơ cấu vì các nhà kinh tế Nhật Bản có " khi nhìn ra quốc tế thì trình độ học vấn thấp một cách đáng ngạc nhiên ".
Trình độ học vấn thấp không có nghĩa là họ tốt nghiệp trung học cơ sở và trung học phổ thông, mà là người chỉ sở hữu kiến thức và khả năng học tập để đỗ đại học ở tuổi 18. Ông chia sẻ.
"Các phương pháp tư duy khái quát hóa và trừu tượng hóa mọi thứ và suy luận từ các nguyên tắc phổ biến có thể đáp ứng với sự thay đổi mà không cần đào tạo. Đó là lý do tại sao một nền tảng giáo dục cao có giá trị. Khi tôi 18 tuổi, tôi đã vượt qua kỳ thi bằng cách có thể ghi nhớ các câu trả lời và cách tiếp cận đó là không thông dụng.''
MBA là một minh họa cho lý thuyết suông
Nói một cách đơn giản, một người có trình độ học vấn cao là cần thiết để đáp ứng với những thay đổi mới. Chắc chắn, nhiều giám đốc điều hành và quản lý của các công ty lớn của Nhật Bản chỉ dừng ở tấm bằng tốt nghiệp đại học, và một số ít có bằng thạc sĩ hoặc tiến sĩ tại các trường cao học. Đó là một sự khác biệt lớn từ các doanh nhân thế giới.
Ví dụ như công ty ô tô Nissan được cho là một công ty toàn cầu, có số lượng đáng kể các giám đốc điều hành là người nước ngoài. Tuy nhiên, nhìn vào kinh nghiệm làm việc của các lãnh đạo thì phần lớn người Nhật có chức vụ dưới giám đốc chỉ tốt nghiệp đại học. Khi so sánh thì thấy được các lãnh đạo người nước ngoài có nhiều người tốt nghiệp cao học. Không chỉ trong lĩnh vực kỹ thuật mà cả nhân văn, có bằng thạc sĩ về tâm lý học và bằng thạc sĩ kế toán, đặc biệt là những người có bằng MBA (thạc sĩ quản trị kinh doanh).
Tại sao các công ty Nhật Bản có nhiều nhân viên chỉ tốt nghiệp đại học và ít nhân viên tốt nghiệp cao học? Bảy đến tám năm trước, tôi đã hỏi trưởng phòng nhân sự của một công ty lớn về lý do, và tôi vẫn không thể nào quên câu trả lời đó. Vào thời điểm đó, họ đã nói về lý do tại sao không tuyển dụng người có bằng MBA.
"Đó là một minh họa cho lý thuyết suông và thật khó để sử dụng như một nhân viên mới đào tạo từ con số không. Ngoài ra, vì là những người có bằng MBA, không có lợi thế trong việc tuyển dụng. Chúng tôi đang lựa chọn từ quan điểm tương tự như những người tốt nghiệp đại học. 10 năm sau khi vào công ty, đó là thời gian để đào tạo cẩn thận cho bất cứ ai. Dù là bất kỳ công việc nào, nếu bạn không có sự kiên trì và kiên nhẫn thì đều vứt đi.''
Nhiều công ty liên kết nước ngoài có trình độ học vấn cao
Nói cách khác, đối với các công ty Nhật Bản thì tốt nghiệp đại học thôi là đủ. Đó cũng là dấu hiệu của sự tự tin có thể phát triển thành nguồn nhân lực đóng góp cho công ty nếu họ được đào tạo sau khi vào công ty. Tất nhiên, ở các công ty lớn vẫn có nhiều người có bằng tiến sĩ. Tuy nhiên, nhiều người trong số họ có được tấm bằng tiến sĩ sau khi vào công ty. Hơn nữa, cơ hội thăng tiến dành cho người có bằng tiến sĩ bị hạn chế, và hầu hết dừng lại ở tổ trưởng các bộ phận. Kết quả là, thực tế tại Nhật Bản sinh viên tốt nghiệp đại học thường đi lên tới cấp quản lý của công ty.
Tất nhiên, ngay cả khi bạn có trình độ học vấn thấp, sẽ không có vấn đề gì nếu bạn có thể tạo ra những cải tiến và mô hình kinh doanh mới theo những thay đổi trong cơ cấu công nghiệp và vượt qua cạnh tranh toàn cầu. Nhưng sự thật thường không như thế.
Mặt khác, nhiều công ty liên kết nước ngoài có trình độ học vấn cao. Google cũng tuyển dụng sinh viên mới tốt nghiệp, nhưng khi tôi tìm hiểu vài năm trước, có sáu ứng viên từ Đại học Tokyo, nhưng không có ứng viên nào chỉ tốt nghiệp đại học. Tất cả đều tốt nghiệp cao học của khoa học thông tin và kỹ thuật. Ngay cả đối với sinh viên mới tốt nghiệp, Google đã sẵn sàng tuyển dụng và các tiêu chí tuyển dụng cũng nhấn mạnh chuyên môn như "kiến thức", "khả năng phân tích" và "tố chất lãnh đạo".
Lương Google xem xét dựa theo trình độ học vấn và kinh nghiệm
Thật ấn tượng khi người quản lý nhân sự ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương cho biết: "Mức lương khác nhau tùy thuộc vào bằng cấp như tốt nghiệp đại học hoặc cao học, và một số người có kinh nghiệm thực tế khi học cao học. Chúng tôi sẽ quyết định dựa trên bằng cấp và mức độ kinh nghiệm.''
Trong các công ty Nhật Bản, mức lương là như nhau đối với sinh viên tốt nghiệp đại học và cao học, nhưng Google xác định mức lương riêng dựa trên bằng cấp và kinh nghiệm.
Điều đáng ngạc nhiên hơn nữa là một phần ba bộ phận nhân sự tại trụ sở chính của Google là các tiến sĩ và các chuyên gia toán học khác. Giám đốc nhân sự cho biết.
"33% bộ phận nhân sự của chúng tôi là các nhà toán học hoặc chuyên gia có kỹ năng phân tích khoa học chuyên về thống kê. Hệ thống nhân sự và đánh giá nhân sự phải công bằng. Chúng tôi đang sử dụng toàn bộ dữ liệu để xác minh xem các chính sách nhân sự như đánh giá có hoạt động tốt hay không và cải thiện nó”.
Nhân tiện, một phần ba tiếp theo được cho là các chuyên gia về nhân sự nói chung và một phần ba còn lại là các chuyên gia tư vấn kinh doanh. Bộ phận nhân sự được tạo thành từ nhóm các chuyên gia có trình độ học vấn cao. Có lẽ xu hướng này là giống nhau cho các bộ phận khác.
Nhật Bản nơi có ít nguồn nhân lực chuyên ngành đang dần thay đổi
Mặt khác, các công ty Nhật Bản được cho là có nguồn nhân lực chuyên môn ít hơn các công ty nước ngoài. Mặc dù có các chuyên gia cấp hoạt động tại hiện trường, số lượng nhân lực chuyên môn cao có thể đáp ứng với các thay đổi công nghệ và tạo ra sự đổi mới còn hạn chế. Đó có lẽ là đương nhiên. Sau khi tốt nghiệp đại học, đào tạo tổng quát thông qua giáo dục nội bộ và luân chuyển công việc đã trở thành ưu tiên hàng đầu.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tình hình đã thay đổi và Nhật Bản đang nỗ lực để có được các kỹ sư kỹ thuật số như nhân sự AI. Thế giới kinh doanh cuối cùng đã nhận ra những vấn đề với hệ thống đào tạo, việc làm theo phong cách Nhật Bản, và liên đoàn các tổ chức kinh tế đề nghị kiểm tra lại hệ thống việc làm theo phong cách Nhật Bản như hệ thống việc làm cho sinh viên mới tốt nghiệp và việc làm trọn đời. Ngoài ra, vì việc đối xử thống nhất dựa trên cấp bậc thâm niên khiến khó có được những người trẻ xuất sắc, giỏi về AI và phân tích dữ liệu và nguồn nhân lực ở nước ngoài, và Nhật đang kêu gọi sử dụng kết hợp với tuyển dụng loại công việc ở Châu Âu và Hoa Kỳ.
Phương pháp lựa chọn quản lý và định hướng trình độ học vấn thấp của các công ty Nhật Bản cũng cần được xem xét
Chủ tịch Hiroaki của liên đoàn các tổ chức kinh tế cũng cho biết:
“Có rất nhiều mục cần phải cải thiện. Hệ thống việc làm hiện tại là điển hình, tạo ra hệ thống làm thế nào để tuyển dụng tổng quát, làm nhiều công việc khác nhau và cuối cùng có thể thăng tiến lên vị trí cao hơn. Tuy nhiên, cũng có một khía cạnh rằng nó là tập hợp với tuyển dụng hang loạt và việc làm trọn đời. Trong một xã hội cạnh tranh toàn cầu mới, tôi nghĩ chúng ta nên xem lại những điểm chưa tốt” (Cuộc họp báo thường kỳ vào ngày 9 tháng 12 năm 2019).
Dù nói gì đi nữa, nền tảng của điều này là cảm giác khủng hoảng mà hệ thống tuyển dụng và đào tạo của Nhật Bản không thể cạnh tranh với thế giới. Tuy nhiên, không dễ để thay đổi thực tiễn đã ăn sâu trong nhiều năm. Trên hết, cũng có vấn đề là liệu đội ngũ quản lý có "trình độ học vấn thấp" sẽ có thể sử dụng nó ngay cả khi các chuyên gia như các kỹ sư AI có trình độ học vấn cao từ Nhật Bản và nước ngoài được tiếp nhận.
Trước đây, trong thời kỳ bùng nổ dữ liệu lớn, tất cả các công ty đều tập trung vào việc tiếp thu các nhà khoa học dữ liệu có kiến thức thống kê, nhưng cuối cùng một vài kỹ sư đã rời công ty mà không sử dụng nó.
Có thể cần phải xem xét việc tuyển dụng sinh viên mới tốt nghiệp cùng một lúc, nhưng đồng thời chúng ta cũng nên xem lại định hướng trình độ học vấn thấp của các công ty Nhật Bản và phương pháp quản lý lựa chọn.
Đính kèm
Sửa lần cuối bởi điều hành viên:
Có thể bạn sẽ thích