Nhìn vào những thay đổi trong GDP bình quân đầu người ở Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc, tất cả các quốc gia đều tăng trưởng với tốc độ tương đương cho đến những năm 1980. Tuy nhiên, một sự thay đổi lớn đã diễn ra vào giữa những năm 1990. Trong khi tốc độ tăng trưởng của Nhật Bản đã giảm, Mỹ và Hàn Quốc vẫn tiếp tục tăng trưởng với tốc độ như trước đó. Kết quả là vị thế tương đối của Nhật Bản đã giảm sút. Lý do cho điều này là Nhật Bản không thể đáp ứng cuộc cách mạng công nghệ thông tin trong những năm 90.
● Năng suất không cải thiện do quá trình số hóa bị chậm trễ
Lần trước, tôi đã đề cập đến sự chậm trễ trong việc số hóa ở Nhật Bản. Điều gì đã gây ra sự chậm trễ này? Và tại sao lại xảy ra sự chậm trễ như vậy? Để bắt kịp sự chậm trễ trong số hóa ở Nhật Bản, trước hết phải làm rõ những vấn đề này.
Câu trả lời cho câu hỏi đầu tiên, "Sự chậm trễ trong số hóa đã mang lại điều gì?" Rõ ràng là sự trì trệ trong năng suất của Nhật Bản .
Việc gửi một tài liệu bằng fax sẽ mất nhiều thời gian và công sức. Bạn có thể dễ dàng làm điều đó bằng cách gửi email. Rõ ràng, việc số hóa các thủ tục giấy tờ sẽ gia tăng hiệu quả. Ngoài ra, có trường hợp nghỉ làm ở nhà và phải đến cơ quan chỉ để đóng dấu. Thời gian đi làm những điều đó hoàn toàn là lãng phí. Trong một xã hội mà những điều như thé này tràn lan, năng suất sẽ không thể nào tăng lên.
Điều này là rõ ràng từ kinh nghiệm hàng ngày của tôi, nhưng dữ liệu thống kê được hiển thị dưới đây cũng cho thấy rõ điều đó.
Nhân tiện, những gì tôi sẽ làm dưới đây là một so sánh mang tính quốc tế. Để so sánh thì cần phải quy đổi theo tỷ giá hối đoái. Tỷ lệ sử dụng trong trường hợp đó là một câu hỏi khá khó khăn. Điểm này sẽ được mô tả như sau.
"Năng suất" là "GDP bình quân của người lao động ", nhưng ở đây chúng ta sẽ xem xét "GDP bình quân đầu người". Cần lưu ý rằng ở Nhật Bản, tỷ lệ dân số lao động sẽ giảm khi già hóa dân số, do đó ngay cả khi GDP bình quân của người lao động không thay đổi thì GDP bình quân đầu người sẽ giảm.
● Khoảng cách giữa Nhật Bản và Mỹ ngày càng mở rộng
Hãy nhìn vào GDP bình quân đầu người theo sức mua tương đương năm 2017 . Đây là tỷ giá khi tỷ giá hối đoái thay đổi để có thể duy trì sức mua trong năm 2017.
So sánh Mỹ và Nhật Bản với dữ liệu "Triển vọng Kinh tế Thế giới" của IMF, GDP bình quân đầu người của Nhật Bản là 22.000 đô la và Mỹ là 32.000 đô la vào năm 1980. Nói cách khác, Mỹ giàu gấp 1,4 lần Nhật Bản. Trong suốt những năm 1980, Nhật Bản và Mỹ tiếp tục tăng trưởng với tốc độ tương đương, nhưng Nhật Bản đã có mức tăng trưởng cao hơn. Kết quả là vào năm 1990, GDP Nhật Bản là 33.000 đô la và Mỹ là 40.000 đô la, và tỷ lệ giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ giảm xuống 1,2 lần.
Tuy nhiên, từ khoảng thời gian này, đã có sự khác biệt đáng kể về tốc độ tăng trưởng của hai nước. Mỹ tiếp tục tăng trưởng với tốc độ như trước, với GDP bình quân đầu người đạt 50.000 đô la vào năm 2000. Tuy nhiên, giá trị GDP năm 2000 của Nhật Bản là 36.000 đô la. Nói cách khác, Nhật Bản hầu như không phát triển kể từ năm 1990.
Xu hướng tương tự tiếp tục sau đó. Năm 2010, GDP của Mỹ là 54.000 USD và Nhật Bản là 38.000 USD. Cho đến gần đây, xu hướng này vẫn không thay đổi. Nhìn vào giá trị trước Corona vào năm 2019, Mỹ là 63.000 đô la và Nhật Bản là 42.000 đô la, tức là Mỹ gấp 1,5 lần Nhật Bản .
Theo cách này Nhật Bản, quốc gia tăng trưởng đáng kể trong những năm 1980, hầu như không tăng trưởng kể từ những năm 1990. Mặt khác, Mỹ đã duy trì tốc độ tăng trưởng cao kể từ những năm 1990. Đồng yên giảm giá cũng ảnh hưởng đến sức mua thực tế. Tuy nhiên, ngay cả khi tỷ giá hối đoái thay đổi để sức mua có thể được duy trì, thì GDP bình quân đầu người của Nhật Bản và Mỹ sẽ thay đổi như mô tả ở trên. Điều này cho thấy rằng cũng có một vấn đề với mặt thực tế của nền kinh tế.
● Hàn Quốc đã vượt qua Nhật Bản nhờ tốc độ phát triển nhanh chóng
Tiếp theo, hãy so sánh Nhật Bản và Hàn Quốc theo sức mua tương đương vào năm 2017. Năm 1980, GDP bình quân đầu người của Hàn Quốc là 55.000 USD. Nói cách khác, Nhật Bản gấp 4,1 lần Hàn Quốc. Năm 1990, giá trị của Hàn Quốc là 13.000 USD. Vì vậy, tỷ lệ với Nhật Bản đã bị thu hẹp lại 2,6 lần.
Kể từ đó, xu hướng tương tự vẫn tiếp tục. Nói cách khác, trong khi GDP bình quân đầu người của Hàn Quốc tăng thì của Nhật Bản lại trì trệ. Năm 2000, Hàn Quốc đạt 23.000 USD, gấp 1,6 lần Nhật Bản. Năm 2010, GDP Hàn Quốc là 34.000 USD, và tỷ lệ khoảng cách với Nhật Bản đã giảm xuống còn 1,1 lần.
Và cho đến năm 2018, GDP Hàn Quốc là 42.000 USD, vượt qua Nhật Bản.
Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người ở Hàn Quốc gần như tương đương với Mỹ. Khi tốc độ tăng trưởng của Nhật Bản bị biến đổi và suy giảm trong những năm 1990, hiện tượng đảo ngược nói trên đã xảy ra. Tốc độ tăng trưởng của Hàn Quốc sẽ không thay đổi trong tương lai, và rất có thể khoảng cách với Nhật Bản sẽ ngày càng mở rộng.
● Những lưu ý khi sử dụng sức mua tương đương
Nếu giá cả và tiền lương không tăng ở Nhật Bản và tăng ở Mỹ thì sức mua của đồng yên Nhật sẽ giảm. Để khôi phục điều này, tỷ giá hối đoái cần phải tăng lên. Tỷ giá hối đoái thỏa mãn điều kiện này được gọi là “sức mua tương đương”. Để loại bỏ ảnh hưởng của những thay đổi trong tỷ giá hối đoái và xem năng suất đã thay đổi như thế nào do các yếu tố trong nước, tốt hơn là nên sử dụng sức mua tương đương thay vì tỷ giá hối đoái thực tế.
Tuy nhiên, giá trị của sức mua tương đương thay đổi tùy thuộc vào sử dụng tại thời điểm cơ bản. Do đó, cần phải thận trọng khi so sánh các giá trị tuyệt đối của mỗi quốc gia được đánh giá theo sức mua tương đương. Trên đây là so sánh giữa Nhật Bản và Mỹ, nhưng đây là kết quả khi tính sức mua tương đương dựa trên năm 2017 được sử dụng. Nếu thay đổi thời gian tham chiếu, giá trị này sẽ thay đổi.
Tuy nhiên, có thể so sánh mang tính quốc tế về tốc độ tăng trưởng. Trên thực tế, nhìn vào tốc độ tăng GDP bình quân đầu người thực tế tính theo đơn vị tiền tệ của mỗi quốc gia, chúng ta có thể thấy xu hướng tương tự như đã thấy ở trên. Nói cách khác, trong khi Mỹ và Hàn Quốc tiếp tục tăng trưởng với tốc độ cao trong suốt giai đoạn này,trong khi tốc độ tăng trưởng của Nhật Bản chỉ ở mức vài phần trăm cho đến những năm 1980, nhưng sau đó đã giảm.
● Hàn Quốc đã phát triển bất chấp cuộc khủng hoảng tiền tệ châu Á
Cuối những năm 1990, cuộc khủng hoảng tài chính châu Á bùng nổ. Với việc đồng baht của Thái Lan giảm mạnh vào năm 1997, vốn đầu tư vào các nước châu Á chuyển sang đồng đô la Mỹ, khiến đồng tiền của các nước giảm mạnh. Và các quốc gia châu Á đã phải đối mặt với những vấn đề như không có khả năng trả nợ nước ngoài, khủng hoảng hệ thống tài chính và một lượng lớn nợ xấu. Hàn Quốc cũng không ngoại lệ, đồng tiền của nước này lao dốc và các nhà tài phiệt liên tiếp phá sản . Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã bắt tay hỗ trợ Thái Lan, Indonesia và Hàn Quốc, và được gọi là "IMF quản lý."
Tuy nhiên, bất chấp điều này, như chúng ta đã thấy ở trên, GDP thực tế của Hàn Quốc tính theo sức mua tương đương vẫn tiếp tục tăng. Điều này có lẽ là do nhận thức của Hàn Quốc về cuộc khủng hoảng đã tăng lên và cải thiện năng suất đã trở thành một vấn đề quan trọng.
● Nhật Bản không đáp ứng được cuộc cách mạng công nghệ thông tin
So sánh giữa Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc cho thấy rõ ràng rằng Mỹ và Hàn Quốc đã duy trì tốc độ tăng trưởng gần như không đổi, trong khi tốc độ tăng trưởng của Nhật Bản đã trì trệ và sụt giảm kể từ cuối những năm 1990.
Thời điểm mà tốc độ tăng trưởng của Nhật Bản bị suy giảm trùng với thời điểm Internet bắt đầu lan rộng do cuộc cách mạng công nghệ thông tin. Rõ ràng là cuộc cách mạng công nghệ thông tin do Mỹ lãnh đạo là nguyên nhân chính dẫn đến tốc độ tăng trưởng cao của Mỹ kể từ những năm 1990. Và không chỉ Mỹ mà còn là cả thế giới đã bắt đầu phát triển đáng kể bằng cách sử dụng một hệ thống công nghệ mới được gọi là Internet. Tuy nhiên, Nhật Bản không đáp ứng được cuộc cách mạng công nghệ thông tin.
Một thay đổi quan trọng khác xảy ra vào thời điểm này là quá trình công nghiệp hóa của Trung Quốc. Không còn nghi ngờ gì nữa, điều này đã hạ thấp vị thế của Nhật Bản trong ngành sản xuất. Đó là lý do chính khiến GDP bình quân đầu người của Nhật Bản không tăng trưởng.
Câu hỏi đặt ra là cần chuyển trung tâm công nghiệp từ sản xuất sang vị trí nào để đáp ứng với những thay đổi này. Ngành dịch vụ tiên tiến của Mỹ đã tăng lên. Ban đầu, Nhật Bản lẽ ra phải cải cách cơ cấu công nghiệp của mình và thực hiện những thay đổi tương tự.
Tuy nhiên, đối với trường hợp của Nhật Bản, tỷ trọng của các ngành sản xuất giảm, nhưng lại tăng ở ngành dịch vụ với năng suất thấp. Vì ngành dịch vụ tiên tiến là ngành đạt năng suất cao thông qua số hóa, nên đây cũng có thể được coi là "sự chậm trễ trong số hóa" theo nghĩa rộng.
( Nguồn tiếng Nhật )
Có thể bạn sẽ thích