Genpaku Sugita, một nhà khoa học y khoa và học giả Hà Lan học , người hoạt động tích cực từ giữa đến cuối thời Edo, đã có đóng góp to lớn cho nền y học Nhật Bản. Nói về thành tích của mình, có lẽ ông đã dịch cuốn sách y học Hà Lan " Taher Anatomia " và hoàn thành cuốn sách giải phẫu "Kaitai Shinsho" (Sách mới về giải phẫu học). viết bằng tiếng Nhật. Vào thời điểm đó, y học phương Tây đang thâm nhập vào Nhật Bản với tên gọi là y học Hà Lan, và Genpaku, một bác sĩ hành nghề Hà Lan học , cũng đã đóng góp vào sự tiến bộ của các nghiên cứu Hà Lan học.
Trong phần này, bài viết sẽ giới thiệu về bối cảnh bản dịch của 'Kaitai Shinsho' từ khi Genpaku ra đời cho đến khi kế vị gia đình , các hoạt động tiếp theo của ông, những năm cuối đời của Genpaku.
Từ khi sinh ra đến khi nối nghiệp gia đình
Xuất thân của Genpaku là gì ? Chúng ta cùng nhìn lại quá trình từ khi sinh ra đến khi nối nghiệp gia đình của ông.
Sinh ra dưới gia đình nghề y tại miền Obama
Genpaku sinh ra ở Ushigome, Edo, là con trai của Hosen Sugita, một bác sĩ của miền Obama.Mẹ ông qua đời khi sinh nở vì ca sinh khó. Sau khi lớn lên ở dinh thự của nhà Sakai thuộc miền Obama, cả gia đình ông chuyển đến Obama . Sau đó, ông sống ở Obama cho đến khi cha được lệnh ở lại Edo. Ở tuổi thiếu niên, ông bắt đầu được đào tạo về y học, vốn là một công việc kinh doanh của gia đình, và từ năm 17 tuổi, ông đã theo học ngành phẫu thuật phương tây dưới sự hướng dẫn của một bác sĩ trong Mạc phủ, Gentetsu Nishi, ông cũng học chữ hán từ Ryumon Miyase, một nhà Nho của trường phái cổ đại, người đã mở lớp ở Hongo.
Sự thừa hưởng nghề thầy thuốc và kế vị gia sản
Vào năm Horeki thứ 2 (1752), Genpaku làm bác sĩ của Miền Obama tại Kamiyashiki ( lâu đài của lãnh chúa) , và vào năm Horeki thứ 7 (1757), ông mở một cơ sở kinh doanh với tư cách là bác sĩ thị trấn ở Nihonbashi, Edo. Lúc này, có vẻ như cuộc trao đổi với Hiraga Gennai và Nakagawa Junan đã bắt đầu. Trước đó, vào năm 1754, Toyo Yamawaki đã thực hiện giải phẫu người đầu tiên ở Nhật Bản, và những làn sóng lan truyền trong cộng đồng y khoa Nhật Bản. Sự kiện này sau đó đã trở thành chất xúc tác để Genpaku dịch "Kaitai Shinsho."
Genpaku, người cuối cùng trở thành bác sĩ nội khoa của miền, đã đến thăm Nagasakiya, nơi các giám đốc thương mại Hà Lan đến thăm Edo. Vào thời điểm đó, người ta nói rằng tiếng Hà Lan rất khó, và người ta nói rằng ông đã từ bỏ việc học nó. Sau đó, cha ông qua đời năm Năm Meiwa thứ 6 ( 1769 ). Genpaku kế vị gia sản và giữ chức thầy thuốc.
Bắt tay vào dịch quyển Kaitai Shinsho
Genpaku, người từng hoạt động với tư cách là một bác sĩ, tình cờ gặp quyển "Taher Anatomia" và tiến một bước tới một thành tựu lớn. Tuy nhiên, nó không hề dễ dàng.
Gặp gỡ với cuốn sách y học Hà Lan "Taher Anatomia"
Vào năm Meiwa thứ 8 (1771), Genpaku đã rất ngạc nhiên về biểu đồ giải phẫu chính xác khi ông xem cuốn sách y học Hà Lan "Taher Anatomia". Bộ xương và các cơ quan nội tạng được vẽ ở đó khác với hình vẽ của "五臓六腑( lục phủ ngũ tạng )" mà ông đã học từ trước đến nay, vì vậy ông muốn so sánh chúng với cơ thể người thật. Genpaku đã tham khảo ý kiến của miền và mua cuốn sách này. Sau đó, ông có cơ hội chứng kiến cuộc giải phẫu với Ryotaku Maeno và Junan, và ngưỡng mộ độ chính xác của biểu đồ giải phẫu của "Taher Anatomia". Vào thời điểm đó, Genpaku cảm thấy rằng mình là một bác sĩ mà không biết những điều cơ bản về cơ thể con người. Bằng cách này, Genpaku đã quyết định dịch cuốn sách này và biến nó trở nên có ích cho thế giới.
Đích thân dịch cùng nhóm Ryotaku Maeno
Genpaku đã dịch "Taher Anatomia" sang tiếng Nhật với Ryotaku và Junan. Lúc đó chưa có từ điển ưng ý nên dịch một câu đơn giản cũng phải mất cả ngày. Các từ "sụn" và "thần kinh" được đặt ra bởi nhóm dịch của Genpaku. Họ tụ tập khoảng bảy lần một tháng để nghiên cứu, mổ xẻ động vật và nhờ người phiên dịch. Sau ba năm, cuối cùng ông đã hoàn thành bản dịch. Bản dịch được cho là đã được chỉnh sửa lại 11 lần, được xuất bản trong Năm Anei thứ 3 (1774) với tên "Kaitai Shinsho" 5 tập (tập 1 là tranh minh họa và Tập 4 giải thích minh họa). Chiến công này đã đi tiên phong trong việc dịch các sách y học của Hà Lan và có ảnh hưởng lớn đến lịch sử y học Nhật Bản.
Hoạt động sau này và những năm cuối đời
Genpaku, người đã đạt được một thành tựu lớn, đã dành thời gian của mình như thế nào sau đó? Tôi muốn giới thiệu với bạn về hoạt động của ông và những năm cuối đời.
Mở một trường y khoa tên Tenshinro.
Sau khi tác phẩm Kaitai Shinsho được xuất bản, những người trẻ tuổi hướng tới y học phương Tây đã tụ tập dưới trướng Genpaku để xin được giảng dạy. Genpaku mở một trường y khoa tên là "Tenshinro" và có rất nhiều đệ tử. Genpaku vẫn tiếp tục công việc của một bác sĩ, như làm việc tại nhà chính và chữa bệnh, nhưng ông cũng nỗ lực đào tạo một số lượng lớn các đệ tử bằng cách thảo luận về y học và bình luận các vấn đề chính trị và xã hội. Ông cũng đóng góp vào sự phát triển của các nghiên cứu về Hà Lan bằng cách thu thập sách về phẫu thuật phương tây và cung cấp chúng cho các sinh viên của mình.
"Rangaku Kotohajime" được xuất bản
Ở tuổi 83, Genpaku đã gửi một kỷ vật mang tên "Rangaku Kotohajime" cho đệ tử của mình là Gentaku Otsuki. Đây là một hồi ức về những khó khăn của ngành dịch thuật, và rất tiếc vì không ai biết đến những ngày đầu học tiếng Hà Lan do chính ông đã qua đời. Bản ghi chép này chỉ được lưu truyền trong các bản thảo vào thời điểm đó, nhưng đã được xuất bản bởi Yukichi Fukuzawa, người đã rất ấn tượng khi đọc nó vào cuối thời Edo, với mục đích kế thừa và bảo tồn học thuật. Sau đó, nó được công chúng đọc rộng rãi.
Genpaku được cho là đã tiếp tục làm bác sĩ cho đến khi ông già và ông đối xử bình đẳng với mọi người từ lãnh chúa đến người nghèo, nhưng ông qua đời vào năm 1817. Ông được chôn cất tại đền Eikanin hiện tại ở Atago, quận Minato, Tokyo. Mộ của ông cũng được chỉ định là một di tích lịch sử ở Tokyo.
Eikanin - quận Minato, Tokyo . Nơi yên nghỉ của Genpaku Sugita
Hình tượng nhân vật của Genpaku Sugita là ?
Genpaku là người như thế nào? Sau đây, chúng tôi sẽ giới thiệu các phần có thể hiểu hình tượng nhân vật.
Bác sĩ được cho là giỏi nhất ở Edo
Genpaku được cho là một bác sĩ phẫu thuật xuất sắc. Genpaku, người được cho là đã khám chữa bệnh cho rất nhiều bệnh nhân mỗi ngày và điều trị cho khoảng 1.000 người mỗi năm, có thể nói đây là một bác sĩ được bệnh nhân tin tưởng. Nhà Nho giáo Shibano Ritsuzan đã viết về Genpaku, "Ông là người giỏi nhất ở Edo vào thời điểm đó."
Có nhiều sở thích và rất nhiệt tình trong việc học.
Genpaku không chỉ nghiên cứu y học mà còn học renga, thơ và haiku. Người ta nói rằng ông đã có một cuộc trao đổi với các họa sĩ phong cách phương Tây ở Edo và có trình độ hội họa cao. Sau khi đạt được thành tựu to lớn trong việc dịch sách giải phẫu và già đi, Genpaku ngày càng mở rộng phạm vi hoạt động của mình, và dường như ông đã nghiên cứu về học thuật bằng cách giao lưu với các học giả trong nhiều lĩnh vực như Trung Quốc học và văn học cổ điển Nhật Bản.
Giải thích " ăn uống khoa học" và "bảy điều không thể dưỡng sinh”
Genpaku dựa trên ý tưởng rằng các loại thuốc và thực phẩm chữa bệnh có cùng nguồn gốc, và chế độ ăn uống cẩn thận là cách tốt nhất để ngăn ngừa bệnh tật và đó là một ý tưởng tốt để kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh. Ông giảng những ý như "Bảy điều không thể dưỡng sinh ". Ý tưởng này của Genpaku đã bắt nguồn từ thời hiện đại và cũng quen thuộc với những ý tưởng như giáo dục ăn kiêng. Có thể nói rằng Genpaku, người đã thuyết giảng ý tưởng này vào thời Edo, đã có một ý tưởng tiên tiến.
Y học Nhật Bản và nghiên cứu về Hà Lan học được nâng cao
Bản dịch "Kaitai Shinsho" đã phát triển rất nhiều nền y học Nhật Bản. Đồng thời, công nghệ dịch thuật của Hà Lan đã phát triển, số lượng người theo học tiếng Hà Lan nghiên cứu ngày càng tăng, và người ta nói rằng các trường nhỏ trong chùa trên khắp đất nước đã phát triển như một nơi học tập. Trong bối cảnh đó, Genpaku được cho là người tiên phong trong các nghiên cứu về Hà Lan học . Trong số những từ được Genpaku dịch, có nhiều từ vẫn được sử dụng cho đến ngày nay. Genpaku đã ghi tên mình vào lịch sử, nhưng nếu biết những từ đó, chẳng phải bạn có thể sẽ thấy nó quen thuộc đến bất ngờ sao ?
( Nguồn tiếng Nhật )
Trong phần này, bài viết sẽ giới thiệu về bối cảnh bản dịch của 'Kaitai Shinsho' từ khi Genpaku ra đời cho đến khi kế vị gia đình , các hoạt động tiếp theo của ông, những năm cuối đời của Genpaku.
Từ khi sinh ra đến khi nối nghiệp gia đình
Xuất thân của Genpaku là gì ? Chúng ta cùng nhìn lại quá trình từ khi sinh ra đến khi nối nghiệp gia đình của ông.
Sinh ra dưới gia đình nghề y tại miền Obama
Genpaku sinh ra ở Ushigome, Edo, là con trai của Hosen Sugita, một bác sĩ của miền Obama.Mẹ ông qua đời khi sinh nở vì ca sinh khó. Sau khi lớn lên ở dinh thự của nhà Sakai thuộc miền Obama, cả gia đình ông chuyển đến Obama . Sau đó, ông sống ở Obama cho đến khi cha được lệnh ở lại Edo. Ở tuổi thiếu niên, ông bắt đầu được đào tạo về y học, vốn là một công việc kinh doanh của gia đình, và từ năm 17 tuổi, ông đã theo học ngành phẫu thuật phương tây dưới sự hướng dẫn của một bác sĩ trong Mạc phủ, Gentetsu Nishi, ông cũng học chữ hán từ Ryumon Miyase, một nhà Nho của trường phái cổ đại, người đã mở lớp ở Hongo.
Sự thừa hưởng nghề thầy thuốc và kế vị gia sản
Vào năm Horeki thứ 2 (1752), Genpaku làm bác sĩ của Miền Obama tại Kamiyashiki ( lâu đài của lãnh chúa) , và vào năm Horeki thứ 7 (1757), ông mở một cơ sở kinh doanh với tư cách là bác sĩ thị trấn ở Nihonbashi, Edo. Lúc này, có vẻ như cuộc trao đổi với Hiraga Gennai và Nakagawa Junan đã bắt đầu. Trước đó, vào năm 1754, Toyo Yamawaki đã thực hiện giải phẫu người đầu tiên ở Nhật Bản, và những làn sóng lan truyền trong cộng đồng y khoa Nhật Bản. Sự kiện này sau đó đã trở thành chất xúc tác để Genpaku dịch "Kaitai Shinsho."
Genpaku, người cuối cùng trở thành bác sĩ nội khoa của miền, đã đến thăm Nagasakiya, nơi các giám đốc thương mại Hà Lan đến thăm Edo. Vào thời điểm đó, người ta nói rằng tiếng Hà Lan rất khó, và người ta nói rằng ông đã từ bỏ việc học nó. Sau đó, cha ông qua đời năm Năm Meiwa thứ 6 ( 1769 ). Genpaku kế vị gia sản và giữ chức thầy thuốc.
Bắt tay vào dịch quyển Kaitai Shinsho
Genpaku, người từng hoạt động với tư cách là một bác sĩ, tình cờ gặp quyển "Taher Anatomia" và tiến một bước tới một thành tựu lớn. Tuy nhiên, nó không hề dễ dàng.
Gặp gỡ với cuốn sách y học Hà Lan "Taher Anatomia"
Vào năm Meiwa thứ 8 (1771), Genpaku đã rất ngạc nhiên về biểu đồ giải phẫu chính xác khi ông xem cuốn sách y học Hà Lan "Taher Anatomia". Bộ xương và các cơ quan nội tạng được vẽ ở đó khác với hình vẽ của "五臓六腑( lục phủ ngũ tạng )" mà ông đã học từ trước đến nay, vì vậy ông muốn so sánh chúng với cơ thể người thật. Genpaku đã tham khảo ý kiến của miền và mua cuốn sách này. Sau đó, ông có cơ hội chứng kiến cuộc giải phẫu với Ryotaku Maeno và Junan, và ngưỡng mộ độ chính xác của biểu đồ giải phẫu của "Taher Anatomia". Vào thời điểm đó, Genpaku cảm thấy rằng mình là một bác sĩ mà không biết những điều cơ bản về cơ thể con người. Bằng cách này, Genpaku đã quyết định dịch cuốn sách này và biến nó trở nên có ích cho thế giới.
Đích thân dịch cùng nhóm Ryotaku Maeno
Genpaku đã dịch "Taher Anatomia" sang tiếng Nhật với Ryotaku và Junan. Lúc đó chưa có từ điển ưng ý nên dịch một câu đơn giản cũng phải mất cả ngày. Các từ "sụn" và "thần kinh" được đặt ra bởi nhóm dịch của Genpaku. Họ tụ tập khoảng bảy lần một tháng để nghiên cứu, mổ xẻ động vật và nhờ người phiên dịch. Sau ba năm, cuối cùng ông đã hoàn thành bản dịch. Bản dịch được cho là đã được chỉnh sửa lại 11 lần, được xuất bản trong Năm Anei thứ 3 (1774) với tên "Kaitai Shinsho" 5 tập (tập 1 là tranh minh họa và Tập 4 giải thích minh họa). Chiến công này đã đi tiên phong trong việc dịch các sách y học của Hà Lan và có ảnh hưởng lớn đến lịch sử y học Nhật Bản.
Hoạt động sau này và những năm cuối đời
Genpaku, người đã đạt được một thành tựu lớn, đã dành thời gian của mình như thế nào sau đó? Tôi muốn giới thiệu với bạn về hoạt động của ông và những năm cuối đời.
Mở một trường y khoa tên Tenshinro.
Sau khi tác phẩm Kaitai Shinsho được xuất bản, những người trẻ tuổi hướng tới y học phương Tây đã tụ tập dưới trướng Genpaku để xin được giảng dạy. Genpaku mở một trường y khoa tên là "Tenshinro" và có rất nhiều đệ tử. Genpaku vẫn tiếp tục công việc của một bác sĩ, như làm việc tại nhà chính và chữa bệnh, nhưng ông cũng nỗ lực đào tạo một số lượng lớn các đệ tử bằng cách thảo luận về y học và bình luận các vấn đề chính trị và xã hội. Ông cũng đóng góp vào sự phát triển của các nghiên cứu về Hà Lan bằng cách thu thập sách về phẫu thuật phương tây và cung cấp chúng cho các sinh viên của mình.
"Rangaku Kotohajime" được xuất bản
Ở tuổi 83, Genpaku đã gửi một kỷ vật mang tên "Rangaku Kotohajime" cho đệ tử của mình là Gentaku Otsuki. Đây là một hồi ức về những khó khăn của ngành dịch thuật, và rất tiếc vì không ai biết đến những ngày đầu học tiếng Hà Lan do chính ông đã qua đời. Bản ghi chép này chỉ được lưu truyền trong các bản thảo vào thời điểm đó, nhưng đã được xuất bản bởi Yukichi Fukuzawa, người đã rất ấn tượng khi đọc nó vào cuối thời Edo, với mục đích kế thừa và bảo tồn học thuật. Sau đó, nó được công chúng đọc rộng rãi.
Genpaku được cho là đã tiếp tục làm bác sĩ cho đến khi ông già và ông đối xử bình đẳng với mọi người từ lãnh chúa đến người nghèo, nhưng ông qua đời vào năm 1817. Ông được chôn cất tại đền Eikanin hiện tại ở Atago, quận Minato, Tokyo. Mộ của ông cũng được chỉ định là một di tích lịch sử ở Tokyo.
Eikanin - quận Minato, Tokyo . Nơi yên nghỉ của Genpaku Sugita
Hình tượng nhân vật của Genpaku Sugita là ?
Genpaku là người như thế nào? Sau đây, chúng tôi sẽ giới thiệu các phần có thể hiểu hình tượng nhân vật.
Bác sĩ được cho là giỏi nhất ở Edo
Genpaku được cho là một bác sĩ phẫu thuật xuất sắc. Genpaku, người được cho là đã khám chữa bệnh cho rất nhiều bệnh nhân mỗi ngày và điều trị cho khoảng 1.000 người mỗi năm, có thể nói đây là một bác sĩ được bệnh nhân tin tưởng. Nhà Nho giáo Shibano Ritsuzan đã viết về Genpaku, "Ông là người giỏi nhất ở Edo vào thời điểm đó."
Có nhiều sở thích và rất nhiệt tình trong việc học.
Genpaku không chỉ nghiên cứu y học mà còn học renga, thơ và haiku. Người ta nói rằng ông đã có một cuộc trao đổi với các họa sĩ phong cách phương Tây ở Edo và có trình độ hội họa cao. Sau khi đạt được thành tựu to lớn trong việc dịch sách giải phẫu và già đi, Genpaku ngày càng mở rộng phạm vi hoạt động của mình, và dường như ông đã nghiên cứu về học thuật bằng cách giao lưu với các học giả trong nhiều lĩnh vực như Trung Quốc học và văn học cổ điển Nhật Bản.
Giải thích " ăn uống khoa học" và "bảy điều không thể dưỡng sinh”
Genpaku dựa trên ý tưởng rằng các loại thuốc và thực phẩm chữa bệnh có cùng nguồn gốc, và chế độ ăn uống cẩn thận là cách tốt nhất để ngăn ngừa bệnh tật và đó là một ý tưởng tốt để kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh. Ông giảng những ý như "Bảy điều không thể dưỡng sinh ". Ý tưởng này của Genpaku đã bắt nguồn từ thời hiện đại và cũng quen thuộc với những ý tưởng như giáo dục ăn kiêng. Có thể nói rằng Genpaku, người đã thuyết giảng ý tưởng này vào thời Edo, đã có một ý tưởng tiên tiến.
Y học Nhật Bản và nghiên cứu về Hà Lan học được nâng cao
Bản dịch "Kaitai Shinsho" đã phát triển rất nhiều nền y học Nhật Bản. Đồng thời, công nghệ dịch thuật của Hà Lan đã phát triển, số lượng người theo học tiếng Hà Lan nghiên cứu ngày càng tăng, và người ta nói rằng các trường nhỏ trong chùa trên khắp đất nước đã phát triển như một nơi học tập. Trong bối cảnh đó, Genpaku được cho là người tiên phong trong các nghiên cứu về Hà Lan học . Trong số những từ được Genpaku dịch, có nhiều từ vẫn được sử dụng cho đến ngày nay. Genpaku đã ghi tên mình vào lịch sử, nhưng nếu biết những từ đó, chẳng phải bạn có thể sẽ thấy nó quen thuộc đến bất ngờ sao ?
( Nguồn tiếng Nhật )
Có thể bạn sẽ thích