Nhật Bản thường xuyên bị ảnh hưởng bởi động đất, sóng thần và bão. Du khách đến từ các quốc gia và khu vực không quen thuộc với thiên tai thường lo lắng về những nguy hiểm và cách ứng phó. Nếu gặp một người nước ngoài nào đó lo lắng về việc chuẩn bị ứng phó thảm họa, người Nhật cần được giáo dục để họ có thể đưa ra hướng dẫn phù hợp. Chúng tôi đã trò chuyện với một chuyên gia có hơn 30 năm kinh nghiệm hỗ trợ nạn nhân thảm họa nước ngoài về việc chuẩn bị tâm lý cho các thảm họa.
Du khách đến Nhật Bản cũng nên chuẩn bị cho các trường hợp khẩn cấp.
Nhật Bản là một điểm đến du lịch lớn, thu hút hơn 42 triệu du khách mỗi năm. Mặc dù có hình ảnh là một quốc gia an toàn với phong cảnh theo mùa tuyệt đẹp, nhưng đây cũng là một "quốc gia dễ bị thiên tai", với bão và tuyết rơi dày đặc làm tê liệt đường sá hàng năm và thỉnh thoảng bị ảnh hưởng bởi các trận động đất lớn. Bài viết này giới thiệu kiến thức phòng chống thiên tai sẽ hữu ích trong trường hợp khẩn cấp cho cả du khách và người dân địa phương.
[Chuẩn bị trước khi đến Nhật Bản]
□ Mua bảo hiểm du lịch nước ngoài
Nếu bạn bị ảnh hưởng bởi thiên tai khi ở Nhật Bản, chi phí y tế thường sẽ do bạn tự chi trả, vì vậy chúng tôi khuyên bạn nên mua bảo hiểm.
□ Đọc cẩm nang phòng chống thiên tai
Tìm hiểu trước về các loại thiên tai thường gặp bằng cách truy cập các trang web đa ngôn ngữ do các cơ quan công cộng cung cấp.
[Tìm hiểu thông tin về thiên tai]
□ Ứng dụng phòng chống thiên tai đa ngôn ngữ
Ứng dụng "Safety Tips", do Cơ quan Du lịch Nhật Bản giám sát, cung cấp cảnh báo động đất, các thông báo cảnh báo khác nhau và thông tin sơ tán. Ứng dụng này miễn phí, vì vậy hãy tải xuống trước.
□ Kênh tin tức
Kênh "NHK WORLD" cung cấp thông tin về thiên tai và các tin tức khác của Nhật Bản 24/7 trên web và ứng dụng. Âm thanh có sẵn bằng tiếng Anh, và văn bản có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ.
□ Trung tâm hỗ trợ
Đường dây nóng dành cho du khách Nhật Bản (050-3816-2787), do Tổ chức Du lịch Quốc gia Nhật Bản (JNTO) điều hành, hoạt động 24/7, 365 ngày một năm, để hỗ trợ các trường hợp khẩn cấp cho du khách nước ngoài đến Nhật Bản bằng tiếng Anh, tiếng Trung và tiếng Hàn.
[Những việc cần làm trong trường hợp xảy ra thảm họa]
□ Yêu cầu cứu hộ/cứu nạn
Nếu bạn bị thương hoặc bị mắc kẹt trong một tòa nhà, hãy gọi ngay cho xe cứu thương hoặc sở cứu hỏa (119). Dịch vụ này dành cho mọi quốc tịch.
□ Liên hệ với Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán
Các cơ quan ngoại giao ở nước ngoài có thể cung cấp thông tin về việc chuyển tuyến y tế và liên hệ với gia đình và các công ty bảo hiểm.
□ Kiểm tra tình hình an toàn
Tổng đài thông báo thảm họa (171) rất hữu ích khi đường dây điện thoại bị quá tải. Hệ thống hướng dẫn bằng giọng nói chỉ có sẵn bằng tiếng Nhật, nhưng phiên bản trực tuyến, Bảng thông báo thảm họa (web171), có sẵn bằng tiếng Anh, tiếng Trung và tiếng Hàn.
□ Sơ tán đến nơi an toàn
Địa điểm sơ tán: Ngay sau khi xảy ra động đất hoặc hỏa hoạn, hãy đến nơi tạm thời để bảo vệ bản thân khỏi sự sụp đổ của các công trình hoặc sự lan rộng của đám cháy. Các địa điểm được chỉ định bao gồm công viên và sân thể thao. Ở những khu vực gần biển hoặc cửa sông, nơi có nguy cơ sóng thần, hãy sơ tán ngay lập tức đến vùng đất cao hoặc các tầng trên của tòa nhà.
Nơi trú ẩn sơ tán: Nơi mà những người không thể trở về nhà hoặc di chuyển do thảm họa có thể sơ tán. Các cơ sở công cộng trong nhà được chỉ định bao gồm trường học và nhà thi đấu. Nước, thực phẩm, chăn và các vật dụng khác được cung cấp miễn phí.
Thông tin về thảm họa trên truyền hình hầu hết đều bằng tiếng Nhật, nhưng mã QR đôi khi liên kết đến các trang web có thông tin đa ngôn ngữ. Khi có cảnh báo được đưa ra, hãy nhớ khuyên người nước ngoài không nên ra ngoài.
Đối với những người không hiểu tiếng Nhật, các màn hình hiển thị mã màu trực quan là một công cụ đáng tin cậy. Cảnh báo động đất và sóng thần trên truyền hình sử dụng các màu khác nhau trên bản đồ Nhật Bản, làm nổi bật các khu vực nguy hiểm cần sơ tán ngay lập tức bằng màu tím hoặc đỏ.
Lối thoát hiểm và nơi trú ẩn sơ tán cũng được đánh dấu bằng biển báo màu xanh lá cây, biểu thị sự an toàn. Giống như đèn giao thông và biển báo đường bộ, màu sắc an toàn theo tiêu chuẩn quốc tế đã trở nên phổ biến hơn trong những năm gần đây.
Chính phủ Nhật Bản cũng đang có những tiến bộ trong việc hỗ trợ người nước ngoài. Ví dụ, trong trường hợp xảy ra thảm họa, chính quyền địa phương sẽ thiết lập "Trung tâm Hỗ trợ Đa ngôn ngữ Thảm họa" để cung cấp thông tin qua điện thoại và trên trang web của họ. Tuy nhiên, các trung tâm này không cố định, vì vậy số điện thoại phải được tìm kiếm trực tuyến.
Sự khác biệt văn hóa xung quanh nơi trú ẩn sơ tán
Trong khi nhiều tổ chức công cộng cung cấp thông tin và công cụ phòng chống thảm họa đa ngôn ngữ, chúng hiếm khi được sử dụng trong thảm họa. Tuy nhiên, Taro Tamura, Giám đốc đại diện của Viện Nghiên cứu Đa dạng, cho biết: "Ngày nay, các ứng dụng dịch thuật là tiêu chuẩn trên điện thoại thông minh, làm giảm rào cản ngôn ngữ. Mọi người có thể thu thập thông tin và hỏi ý kiến của AI. Trên thực tế, nhu cầu cấp thiết nhất tại các nơi trú ẩn sơ tán trong những năm gần đây, ngoài nước sạch, thực phẩm chính là nguồn năng lượng cho điện thoại thông minh và Wi-Fi."
Ông Tamura từng làm việc tại một cửa hàng cho thuê video dành cho người nước ngoài ở Osaka vào ngày 17 tháng 1 năm 1995, ngày xảy ra trận động đất lớn Hanshin-Awaji. Ông và các tình nguyện viên khác đã thiết lập một đường dây nóng 24 giờ cung cấp tư vấn đa ngôn ngữ để giúp đỡ những cư dân bị cô lập không thể tiếp cận thông tin sơ tán sau thảm họa. Điều này đã dẫn đến những nỗ lực của ông trong việc xây dựng một xã hội tôn trọng sự đa dạng, và ông đã tham gia vào các nỗ lực hỗ trợ tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi thảm họa như trận động đất lớn Đông Nhật Bản (2011), trận động đất Kumamoto (2016) và trận động đất bán đảo Noto (2024) .
Trong 30 năm qua, sự phổ biến của điện thoại thông minh và việc sửa đổi các tiêu chuẩn chống động đất cho các công trình xây dựng đã dẫn đến việc tăng cường dần các biện pháp phòng chống thiên tai về mặt công nghệ và hệ thống. Trong khi đó, mặc dù số lượng cư dân và du khách nước ngoài đến Nhật Bản đã tăng gấp ba lần và mười hai lần tương ứng, nhưng các biện pháp sơ tán cho người nước ngoài vẫn còn xa vời so với sự hoàn hảo. Ông Tamura chỉ ra, "Người dân từ các quốc gia không có động đất cần phải nâng cao nhận thức về những nguy hiểm và quy trình sơ tán khi đối mặt với bão, nhưng sự khác biệt về văn hóa lại là một rào cản.
Ngay cả khái niệm "sơ tán" cũng khác nhau rất nhiều. Ở Nhật Bản, các cuộc diễn tập sơ tán thường được tiến hành để chuẩn bị cho động đất hoặc hỏa hoạn, nhưng ở nhiều quốc gia khác, chúng lại gắn liền với việc chuẩn bị cho khủng bố hoặc chiến tranh. Hơn nữa, các cơ sở sơ tán ở nước ngoài thường bao gồm các lều được dựng ở những không gian công cộng, trong khi Nhật Bản lại độc đáo ở chỗ người dân ngủ trong nhà ở những nơi như nhà thể chất trong trường học.
"Ở những quốc gia có truyền thống kiến trúc bằng đá, các tòa nhà dễ bị sụp đổ khi xảy ra động đất, và một số người tin rằng các tòa nhà công cộng, đặc biệt là trường học, có cấu trúc yếu và nguy hiểm. Trong trận động đất Kumamoto, những người như vậy đã tìm nơi trú ẩn trong các công viên vì sợ nhà cửa sụp đổ, dẫn đến các cuộc gọi khẩn cấp báo cáo rằng "có người nước ngoài đang lảng vảng ở đó".
Mặc dù các trung tâm sơ tán mở cửa cho tất cả mọi người, nhưng nhiều người nước ngoài vẫn ngần ngại sử dụng chúng. Đối với người Nhật, những hiểu lầm và định kiến cũng có thể nảy sinh khi họ ít tiếp xúc với người nước ngoài, và họ thậm chí có thể ngần ngại lên tiếng. Ông Tamura lo ngại về những "rào cản tâm lý" này.
Hơn nữa, các trung tâm sơ tán thường cung cấp cùng một loại vật tư cho tất cả mọi người, và hiếm khi họ cung cấp thực phẩm khẩn cấp dành riêng cho người nước ngoài. Trong những tình huống như vậy, các hoạt động tương trợ của cộng đồng người nước ngoài có thể được dựa vào. Trong các trận động đất Kumamoto và Noto, cộng đồng Hồi giáo ở Nhật Bản đã nhanh chóng hỗ trợ ngay từ đầu. Họ không chỉ phân phát thực phẩm halal (thực phẩm được phép theo đạo Hồi) cho người Hồi giáo ở các khu vực bị ảnh hưởng, mà còn cung cấp súp cà ri cho người Nhật.
"Sự chuẩn bị cá nhân có những hạn chế, vì vậy sự hỗ trợ của cộng đồng là lựa chọn thực tế nhất." Điều này cũng áp dụng cho những người bị dị ứng hoặc bệnh mãn tính, nhưng việc hỗ trợ các nhóm thiểu số được thực hiện tốt nhất bởi những người hiểu được nhu cầu của nhau."
Ở những khu vực có dân số già, cư dân nước ngoài cũng phải hỗ trợ. Ông Tamura khuyến nghị mọi người tham gia các cuộc diễn tập phòng chống thiên tai, hoạt động của sở cứu hỏa và các lễ hội địa phương. Bởi vì "các lễ hội có nhiều yếu tố hữu ích trong thời điểm xảy ra thiên tai, chẳng hạn như khiêng, kéo và đổ nước," và nếu người nước ngoài bắt đầu khiêng kiệu, điều đó không chỉ giúp phòng chống thiên tai mà còn hồi sinh khu vực địa phương.
Nhật Bản hiện đang nỗ lực trở thành một xã hội đa văn hóa, nhưng cũng có thể nói là một quốc gia tiên tiến trong việc phổ biến thông tin phòng chống thiên tai bằng nhiều ngôn ngữ. Nếu quan điểm của người nước ngoài cũng được xem xét, Nhật Bản có thể trở thành một trường hợp điển hình của "siêu cường quốc phòng chống thiên tai."
( Nguồn tiếng Nhật )
Du khách đến Nhật Bản cũng nên chuẩn bị cho các trường hợp khẩn cấp.
Nhật Bản là một điểm đến du lịch lớn, thu hút hơn 42 triệu du khách mỗi năm. Mặc dù có hình ảnh là một quốc gia an toàn với phong cảnh theo mùa tuyệt đẹp, nhưng đây cũng là một "quốc gia dễ bị thiên tai", với bão và tuyết rơi dày đặc làm tê liệt đường sá hàng năm và thỉnh thoảng bị ảnh hưởng bởi các trận động đất lớn. Bài viết này giới thiệu kiến thức phòng chống thiên tai sẽ hữu ích trong trường hợp khẩn cấp cho cả du khách và người dân địa phương.
[Chuẩn bị trước khi đến Nhật Bản]
□ Mua bảo hiểm du lịch nước ngoài
Nếu bạn bị ảnh hưởng bởi thiên tai khi ở Nhật Bản, chi phí y tế thường sẽ do bạn tự chi trả, vì vậy chúng tôi khuyên bạn nên mua bảo hiểm.
□ Đọc cẩm nang phòng chống thiên tai
Tìm hiểu trước về các loại thiên tai thường gặp bằng cách truy cập các trang web đa ngôn ngữ do các cơ quan công cộng cung cấp.
[Tìm hiểu thông tin về thiên tai]
□ Ứng dụng phòng chống thiên tai đa ngôn ngữ
Ứng dụng "Safety Tips", do Cơ quan Du lịch Nhật Bản giám sát, cung cấp cảnh báo động đất, các thông báo cảnh báo khác nhau và thông tin sơ tán. Ứng dụng này miễn phí, vì vậy hãy tải xuống trước.
□ Kênh tin tức
Kênh "NHK WORLD" cung cấp thông tin về thiên tai và các tin tức khác của Nhật Bản 24/7 trên web và ứng dụng. Âm thanh có sẵn bằng tiếng Anh, và văn bản có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ.
□ Trung tâm hỗ trợ
Đường dây nóng dành cho du khách Nhật Bản (050-3816-2787), do Tổ chức Du lịch Quốc gia Nhật Bản (JNTO) điều hành, hoạt động 24/7, 365 ngày một năm, để hỗ trợ các trường hợp khẩn cấp cho du khách nước ngoài đến Nhật Bản bằng tiếng Anh, tiếng Trung và tiếng Hàn.
[Những việc cần làm trong trường hợp xảy ra thảm họa]
□ Yêu cầu cứu hộ/cứu nạn
Nếu bạn bị thương hoặc bị mắc kẹt trong một tòa nhà, hãy gọi ngay cho xe cứu thương hoặc sở cứu hỏa (119). Dịch vụ này dành cho mọi quốc tịch.
□ Liên hệ với Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán
Các cơ quan ngoại giao ở nước ngoài có thể cung cấp thông tin về việc chuyển tuyến y tế và liên hệ với gia đình và các công ty bảo hiểm.
□ Kiểm tra tình hình an toàn
Tổng đài thông báo thảm họa (171) rất hữu ích khi đường dây điện thoại bị quá tải. Hệ thống hướng dẫn bằng giọng nói chỉ có sẵn bằng tiếng Nhật, nhưng phiên bản trực tuyến, Bảng thông báo thảm họa (web171), có sẵn bằng tiếng Anh, tiếng Trung và tiếng Hàn.
□ Sơ tán đến nơi an toàn
Địa điểm sơ tán: Ngay sau khi xảy ra động đất hoặc hỏa hoạn, hãy đến nơi tạm thời để bảo vệ bản thân khỏi sự sụp đổ của các công trình hoặc sự lan rộng của đám cháy. Các địa điểm được chỉ định bao gồm công viên và sân thể thao. Ở những khu vực gần biển hoặc cửa sông, nơi có nguy cơ sóng thần, hãy sơ tán ngay lập tức đến vùng đất cao hoặc các tầng trên của tòa nhà.
Nơi trú ẩn sơ tán: Nơi mà những người không thể trở về nhà hoặc di chuyển do thảm họa có thể sơ tán. Các cơ sở công cộng trong nhà được chỉ định bao gồm trường học và nhà thi đấu. Nước, thực phẩm, chăn và các vật dụng khác được cung cấp miễn phí.
Thông tin về thảm họa trên truyền hình hầu hết đều bằng tiếng Nhật, nhưng mã QR đôi khi liên kết đến các trang web có thông tin đa ngôn ngữ. Khi có cảnh báo được đưa ra, hãy nhớ khuyên người nước ngoài không nên ra ngoài.
Đối với những người không hiểu tiếng Nhật, các màn hình hiển thị mã màu trực quan là một công cụ đáng tin cậy. Cảnh báo động đất và sóng thần trên truyền hình sử dụng các màu khác nhau trên bản đồ Nhật Bản, làm nổi bật các khu vực nguy hiểm cần sơ tán ngay lập tức bằng màu tím hoặc đỏ.
Lối thoát hiểm và nơi trú ẩn sơ tán cũng được đánh dấu bằng biển báo màu xanh lá cây, biểu thị sự an toàn. Giống như đèn giao thông và biển báo đường bộ, màu sắc an toàn theo tiêu chuẩn quốc tế đã trở nên phổ biến hơn trong những năm gần đây.
Chính phủ Nhật Bản cũng đang có những tiến bộ trong việc hỗ trợ người nước ngoài. Ví dụ, trong trường hợp xảy ra thảm họa, chính quyền địa phương sẽ thiết lập "Trung tâm Hỗ trợ Đa ngôn ngữ Thảm họa" để cung cấp thông tin qua điện thoại và trên trang web của họ. Tuy nhiên, các trung tâm này không cố định, vì vậy số điện thoại phải được tìm kiếm trực tuyến.
Sự khác biệt văn hóa xung quanh nơi trú ẩn sơ tán
Trong khi nhiều tổ chức công cộng cung cấp thông tin và công cụ phòng chống thảm họa đa ngôn ngữ, chúng hiếm khi được sử dụng trong thảm họa. Tuy nhiên, Taro Tamura, Giám đốc đại diện của Viện Nghiên cứu Đa dạng, cho biết: "Ngày nay, các ứng dụng dịch thuật là tiêu chuẩn trên điện thoại thông minh, làm giảm rào cản ngôn ngữ. Mọi người có thể thu thập thông tin và hỏi ý kiến của AI. Trên thực tế, nhu cầu cấp thiết nhất tại các nơi trú ẩn sơ tán trong những năm gần đây, ngoài nước sạch, thực phẩm chính là nguồn năng lượng cho điện thoại thông minh và Wi-Fi."
Ông Tamura từng làm việc tại một cửa hàng cho thuê video dành cho người nước ngoài ở Osaka vào ngày 17 tháng 1 năm 1995, ngày xảy ra trận động đất lớn Hanshin-Awaji. Ông và các tình nguyện viên khác đã thiết lập một đường dây nóng 24 giờ cung cấp tư vấn đa ngôn ngữ để giúp đỡ những cư dân bị cô lập không thể tiếp cận thông tin sơ tán sau thảm họa. Điều này đã dẫn đến những nỗ lực của ông trong việc xây dựng một xã hội tôn trọng sự đa dạng, và ông đã tham gia vào các nỗ lực hỗ trợ tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi thảm họa như trận động đất lớn Đông Nhật Bản (2011), trận động đất Kumamoto (2016) và trận động đất bán đảo Noto (2024) .
Trong 30 năm qua, sự phổ biến của điện thoại thông minh và việc sửa đổi các tiêu chuẩn chống động đất cho các công trình xây dựng đã dẫn đến việc tăng cường dần các biện pháp phòng chống thiên tai về mặt công nghệ và hệ thống. Trong khi đó, mặc dù số lượng cư dân và du khách nước ngoài đến Nhật Bản đã tăng gấp ba lần và mười hai lần tương ứng, nhưng các biện pháp sơ tán cho người nước ngoài vẫn còn xa vời so với sự hoàn hảo. Ông Tamura chỉ ra, "Người dân từ các quốc gia không có động đất cần phải nâng cao nhận thức về những nguy hiểm và quy trình sơ tán khi đối mặt với bão, nhưng sự khác biệt về văn hóa lại là một rào cản.
Ngay cả khái niệm "sơ tán" cũng khác nhau rất nhiều. Ở Nhật Bản, các cuộc diễn tập sơ tán thường được tiến hành để chuẩn bị cho động đất hoặc hỏa hoạn, nhưng ở nhiều quốc gia khác, chúng lại gắn liền với việc chuẩn bị cho khủng bố hoặc chiến tranh. Hơn nữa, các cơ sở sơ tán ở nước ngoài thường bao gồm các lều được dựng ở những không gian công cộng, trong khi Nhật Bản lại độc đáo ở chỗ người dân ngủ trong nhà ở những nơi như nhà thể chất trong trường học.
"Ở những quốc gia có truyền thống kiến trúc bằng đá, các tòa nhà dễ bị sụp đổ khi xảy ra động đất, và một số người tin rằng các tòa nhà công cộng, đặc biệt là trường học, có cấu trúc yếu và nguy hiểm. Trong trận động đất Kumamoto, những người như vậy đã tìm nơi trú ẩn trong các công viên vì sợ nhà cửa sụp đổ, dẫn đến các cuộc gọi khẩn cấp báo cáo rằng "có người nước ngoài đang lảng vảng ở đó".
Mặc dù các trung tâm sơ tán mở cửa cho tất cả mọi người, nhưng nhiều người nước ngoài vẫn ngần ngại sử dụng chúng. Đối với người Nhật, những hiểu lầm và định kiến cũng có thể nảy sinh khi họ ít tiếp xúc với người nước ngoài, và họ thậm chí có thể ngần ngại lên tiếng. Ông Tamura lo ngại về những "rào cản tâm lý" này.
Hơn nữa, các trung tâm sơ tán thường cung cấp cùng một loại vật tư cho tất cả mọi người, và hiếm khi họ cung cấp thực phẩm khẩn cấp dành riêng cho người nước ngoài. Trong những tình huống như vậy, các hoạt động tương trợ của cộng đồng người nước ngoài có thể được dựa vào. Trong các trận động đất Kumamoto và Noto, cộng đồng Hồi giáo ở Nhật Bản đã nhanh chóng hỗ trợ ngay từ đầu. Họ không chỉ phân phát thực phẩm halal (thực phẩm được phép theo đạo Hồi) cho người Hồi giáo ở các khu vực bị ảnh hưởng, mà còn cung cấp súp cà ri cho người Nhật.
"Sự chuẩn bị cá nhân có những hạn chế, vì vậy sự hỗ trợ của cộng đồng là lựa chọn thực tế nhất." Điều này cũng áp dụng cho những người bị dị ứng hoặc bệnh mãn tính, nhưng việc hỗ trợ các nhóm thiểu số được thực hiện tốt nhất bởi những người hiểu được nhu cầu của nhau."
Ở những khu vực có dân số già, cư dân nước ngoài cũng phải hỗ trợ. Ông Tamura khuyến nghị mọi người tham gia các cuộc diễn tập phòng chống thiên tai, hoạt động của sở cứu hỏa và các lễ hội địa phương. Bởi vì "các lễ hội có nhiều yếu tố hữu ích trong thời điểm xảy ra thiên tai, chẳng hạn như khiêng, kéo và đổ nước," và nếu người nước ngoài bắt đầu khiêng kiệu, điều đó không chỉ giúp phòng chống thiên tai mà còn hồi sinh khu vực địa phương.
Nhật Bản hiện đang nỗ lực trở thành một xã hội đa văn hóa, nhưng cũng có thể nói là một quốc gia tiên tiến trong việc phổ biến thông tin phòng chống thiên tai bằng nhiều ngôn ngữ. Nếu quan điểm của người nước ngoài cũng được xem xét, Nhật Bản có thể trở thành một trường hợp điển hình của "siêu cường quốc phòng chống thiên tai."
( Nguồn tiếng Nhật )
Có thể bạn sẽ thích