Do tình trạng thiếu hụt lao động ngày càng trầm trọng, tiền lương của Nhật Bản dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong tương lai. Trong khi tiền lương tăng có lợi cho người lao động, chi phí lao động tăng dẫn đến chi phí cao hơn trong việc điều hành doanh nghiệp của các công ty, điều này sẽ khiến lợi nhuận giảm. Nếu điều đó xảy ra, các công ty sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chuyển chi phí tăng do chi phí lao động tăng sang giá cả.
Hãy xem xét mối quan hệ giữa tiền lương và giá cả bằng cách tập trung vào mối quan hệ giữa thị trường lao động và thị trường hàng hóa và dịch vụ. Cùng nhìn lại xu hướng giá gần đây ở Nhật Bản.
Nhìn vào xu hướng giá, trong một thời gian dài kể từ khoảng năm 2000, chỉ số giá tiêu dùng luôn âm so với năm trước, hoặc thậm chí nếu dương thì biên độ cũng nhỏ, khiến cho việc tăng giá trở nên khó khăn về mặt cấu trúc. Tuy nhiên, kể từ giữa những năm 2010, tốc độ tăng giá hàng hóa và dịch vụ đã dần tăng lên. Đặc biệt, Chỉ số giá tiêu dùng (tổng thể) gần đây đã bắt đầu tăng đáng kể, có một số giai đoạn vượt quá 3% so với cùng kỳ năm trước.
Trọng tâm trong dự đoán xu hướng giá trong tương lai là xu hướng giá dịch vụ, vốn dễ bị ảnh hưởng bởi mức tăng lương.
Tốc độ tăng giá kể từ năm 2000 đối với từng mặt hàng tạo nên chỉ số giá dịch vụ, được tính toán từ Chỉ số giá tiêu dùng. Xem xét dữ liệu này, chúng ta có thể thấy rằng mặc dù chúng ta gọi đó là dịch vụ, nhưng có sự khác biệt đáng kể về xu hướng tăng giá tùy thuộc vào từng mặt hàng.
Hãy cùng xem xét những yếu tố nào đang khiến giá cả biến động dựa trên xu hướng giá dịch vụ.
Biến động đáng chú ý nhất trong số các mặt hàng liên quan đến dịch vụ là chi phí truyền thông. Chi phí truyền thông đã giảm 53,2% từ năm 2000 đến năm 2023. Cước phí điện thoại di động chiếm phần lớn chi phí truyền thông.
Nguyên nhân khiến cước phí điện thoại di động giảm một phần là do các yếu tố chính trị, nhưng về cơ bản có lẽ là do sự tiến bộ nhanh chóng của công nghệ truyền thông. Khi khối lượng dữ liệu trong các gói cước do các nhà mạng di động cung cấp tăng lên và chi phí giảm xuống, người tiêu dùng hiện nay có thể sử dụng lượng lớn dữ liệu với mức giá thấp không thể so sánh với trước đây. Chi phí truyền thông chiếm tỷ trọng tương đối lớn trong chỉ số giá tiêu dùng chung, ở mức 351/10.000 và có tác động lớn nhất đến xu hướng chung về giá dịch vụ.
Tiền thuê nhà cũng là một mặt hàng giảm trong những năm gần đây. Người ta đã chỉ ra các vấn đề về đo lường liên quan đến tiền thuê nhà, nhưng điều này được cho là phản ánh sự sụt giảm giá đất do dân số ở các vùng nông thôn giảm. Học phí cũng giảm đáng kể, nhưng điều này là do các yếu tố chính sách như miễn học phí trung học phổ thông.
Mặt khác, nếu không tính các mặt hàng này, có thể thấy rằng các mặt hàng tạo nên giá dịch vụ đã bắt đầu tăng trong những năm gần đây.
Xem xét từng mặt hàng riêng lẻ, điều đầu tiên nổi bật là sự gia tăng đáng kể về chi phí liên quan đến việc sửa chữa và bảo trì cơ sở vật chất. Các khoản mục này bao gồm phí bảo hiểm cháy nổ và động đất (tỷ trọng của tổng giá tiêu dùng: 67/10.000), chi phí sơn ngoại thất (47/10.000), chi phí xây dựng bãi đậu xe (25/10.000) và chi phí sửa chữa mái nhà (67/10.000). Như đã đề cập ở trên, ngành xây dựng đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng và tiền lương theo giờ đang tăng. Nhiều chi phí xây dựng đang tăng do giá vật liệu và chi phí lao động tăng.
Chi phí ăn uống bên ngoài (460/10.000) cũng là một sản phẩm có giá tăng mạnh. Trong ngành thực phẩm và đồ uống, ngoài giá nguyên liệu thô tăng, tiền lương theo giờ của nhân viên bán thời gian và nhân viên thời vụ cũng tăng, kéo theo mức lương của nhân viên toàn thời gian cũng tăng theo. Các chuỗi nhà hàng đang nỗ lực cải thiện năng suất bằng cách giới thiệu robot giao đồ ăn và hệ thống gọi món tại bàn, nhưng có vẻ như họ đang bị buộc phải chuyển những chi phí không thể hấp thụ được thông qua việc cải thiện năng suất vào giá cả.
Trong những năm gần đây, ngành lưu trú cũng chứng kiến nhu cầu tăng đột biến do lượng khách du lịch đến tăng do đồng yên yếu, nhưng chi phí lao động tăng vọt vì lực lượng lao động không theo kịp. Phí lưu trú (81/10.000) đã giảm 6,0% từ năm 2000 đến năm 2013, nhưng dự kiến sẽ tăng 32,1% từ năm 2013 đến năm 2023.
Các mặt hàng khác như chi phí vận chuyển, bao gồm giá vé tàu hỏa và giá vé xe buýt, chi phí giáo dục bổ sung như học phí trường luyện thi, học phí hàng tháng cho các hoạt động ngoại khóa và các dịch vụ liên quan đến quần áo như dịch vụ làm tóc và làm đẹp và phí giặt khô hầu như không tăng giá trong những năm 2000, nhưng đã bắt đầu tăng trong thập kỷ vừa qua.
( Nguồn tiếng Nhật )
Có thể bạn sẽ thích