Ukraine là quốc gia có mức giảm dân số nhanh nhất thế giới trong năm 2023. Nguyên nhân là do cuộc xâm lược của Nga đã buộc nhiều công dân Ukraine phải rời bỏ quê hương. Xung đột có thể là một lực lượng mạnh mẽ làm thay đổi nhân khẩu học của một quốc gia bằng cách tạo ra không chỉ người tị nạn mà còn cả nạn nhân.
Sự suy giảm dân số thường chỉ ra tình trạng trì trệ kinh tế, cô lập về mặt địa lý và dòng người di cư của một quốc gia, nhưng tỷ lệ sinh thấp và già hóa cũng là những yếu tố chính.
Lục địa duy nhất trên thế giới có dân số suy giảm vào năm 2023 là lục địa Châu Âu, nơi dân số giảm 0,2% so với năm trước. Theo tài liệu từ Ban Dân số thuộc Vụ Kinh tế và Xã hội Liên hợp quốc (DESA), châu Âu đã trải qua tình trạng dân số giảm kể từ năm 2021. Trong số 10 quốc gia có tốc độ giảm dân số nhanh nhất thế giới vào năm 2023, ngoài Ukraine được đề cập ở trên, sáu quốc gia (Hy Lạp, San Marino, Belarus, Bosnia và Herzegovina, Albania và Kosovo) tập trung ở châu Âu. Các yếu tố chính ảnh hưởng đến vòng xoáy nhân khẩu học của châu Âu là tỷ lệ sinh giảm và dân số già hóa, nhưng di cư dân số từ Balkan cũng là một yếu tố chính.
Hy Lạp, nằm trên bán đảo, có mức giảm dân số cao thứ ba trên thế giới vào năm 2023. Văn phòng Thống kê Quốc gia Hy Lạp đã cảnh báo vào đầu năm 2024 về nguy cơ dân số sụp đổ. Quốc gia này, với dân số khoảng 10 triệu người, được dự đoán sẽ mất một triệu người vào năm 2050. Điều này có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với doanh thu của chính phủ và thị trường lao động. Trong 10 năm từ 2011 đến 2021, tỷ lệ sinh của Hy Lạp đã giảm 30%.
Ở nhiều quốc gia trên thế giới, không chỉ riêng châu Âu, những thay đổi trong toàn xã hội đang khiến tỷ lệ sinh giảm. Tuy nhiên, trong trường hợp của Hy Lạp, ngoài ra, cuộc khủng hoảng tài chính năm 2009 và các biện pháp thắt lưng buộc bụng sau đó được cho là đã đẩy nhanh tốc độ suy giảm dân số bằng cách làm giảm mong muốn lập gia đình của những người trẻ tuổi và khiến họ rời khỏi đất nước để tìm kiếm việc làm.
Do sự khác biệt lớn về trình độ phát triển của các quốc gia châu Á, tỷ lệ tăng trưởng dân số chung là 0,6%.
Những sự kiện gây sốc tương tự có thể được nhìn thấy ở các quốc gia châu Âu khác được đề cập ở trên. Bosnia-Herzegovina, Kosovo và Albania, những quốc gia đã trải qua sự sụp đổ của chế độ cộng sản vào đầu những năm 1990 và cuộc xung đột tàn khốc sau đó, hiện có số lượng người di cư (diaspora) lớn nhất thế giới tính theo tỷ lệ dân số của họ. Những quốc gia này có số lượng lớn cư dân đã rời khỏi đất nước và dòng người di cư vẫn đang tiếp diễn, gây ra sự thay đổi đáng kể trong cơ cấu tuổi của dân số.
■ Dòng dân di cư khỏi các quốc đảo cũng ở tình trạng nghiêm trọng
Tình trạng di cư ồ ạt của cư dân cũng là hiện thực ở nhiều quốc đảo bị cô lập về mặt địa lý và thiếu cơ hội kinh tế. Quốc gia có tốc độ suy giảm dân số nhanh thứ hai thế giới vào năm 2023 là Tuvalu, một quốc đảo ở Thái Bình Dương. Tuvalu, với dân số chỉ 10.000 người, được cho là một trong những quốc gia đầu tiên trên Trái đất biến mất do mực nước biển dâng cao do hiện tượng nóng lên toàn cầu. Biến đổi khí hậu có khả năng sẽ làm tăng thêm dòng người di cư trong tương lai. Bộ trưởng ngoại giao Tuvalu đã trở nên nổi tiếng vào năm 2021 khi ông phát biểu trước toàn thế giới ngập sâu trong nước biển để bày tỏ cảm giác tuyệt vọng mà người dân trong khu vực này chia sẻ, thu hút sự chú ý đến hoàn cảnh khốn khổ của hòn đảo.
Các quốc gia nhỏ với dân số ít có khả năng phải trải qua tình trạng suy giảm dân số lớn hơn các quốc gia khác do các yếu tố thống kê. Tuy nhiên, ở các vùng đảo nói riêng, dòng người di cư đang trở nên nghiêm trọng hơn những ảnh hưởng của thống kê.
Nhật Bản, quốc gia nổi tiếng với dân số giảm, được cho là có tốc độ suy giảm nhanh thứ 10 trên thế giới. Các nước láng giềng là Trung Quốc và Hàn Quốc cũng chứng kiến dân số giảm trong những năm gần đây và vấn đề dân số ở châu Á cũng đang được chú ý. Tuy nhiên, do sự khác biệt lớn về trình độ phát triển của các nước châu Á, tốc độ tăng trưởng dân số ở toàn châu Á vào năm 2023 là 0,6%. Đây gần như là mức tương đương với tốc độ tăng trưởng ở châu Mỹ. Mặc dù không có sự trì trệ nhân khẩu học đáng kể nào ở châu Mỹ nói chung, nhưng không có quốc gia nào tăng trưởng đặc biệt nhanh. Trong khi đó, ở châu Đại Dương và châu Phi, tốc độ tăng trưởng dân số lại tăng tốc hơn nữa vào năm 2023.
( Nguồn tiếng Nhật )
Có thể bạn sẽ thích