Đối mặt với sự lây lan của dịch bênh do virus corona mới, tình hình xung quanh những người nước ngoài sinh sống tại Nhật Bản đang dần thay đổi. Vì thực tập sinh kỹ thuật được trông đợi không thể nhập cảnh vào Nhật Bản, nên rất khó để đảm bảo nguồn nhân lực trong nông nghiệp, ngư nghiệp, giao thông vận tải, chăm sóc điều dưỡng,…. Chính phủ quyết định khẩn cấp cho phép thực tập sinh kỹ thuật "thay đổi công việc" như một biện pháp đặc biệt và cung cấp cho họ tình trạng cư trú đối với "các hoạt động đặc định" tối đa trong vòng một năm.
Trớ trêu thay, cuộc khủng hoảng do virus corona mới đã thúc đẩy việc xem xét lại hệ thống đào tạo kỹ thuật đã bị chỉ trích cho đến bây giờ, và chính phủ đã buộc phải chuẩn bị để chấp nhận. Ông Toshihiro Mao của trung tâm trao đổi quốc tế Nhật Bản hiểu rõ tình hình hiện tại.
Bộc lộ rõ khả năng ứng phó và tính linh hoạt (khả năng phục hồi) của Nhật Bản thấp
Nhật Bản đã vượt qua nhiều thảm họa thiên nhiên và khủng hoảng nhiều lần. Đây là một đất nước có nhiều thiên tai, vì vậy nên có cảm giác bất an rất nhiều và chắc chắn sẽ chuẩn bị tốt mọi thứ. Tuy nhiên, với sự lây lan của dịch bệnh do virus corona mới lần này, sự ứng phó của chính phủ đã bị trì hoãn và chính sách ứng phó thông thường vẫn còn cho thấy sự yếu kém trong khả năng lãnh đạo của hệ thống quản lý.
Có một sự thật quan trọng khác được tiết lộ bởi sự lây lan của dịch bệnh do virus corona mới. Đó là khả năng ứng phó và tính linh hoạt thấp của xã hội Nhật Bản. Với sự già hóa của dân số và dân số giảm, xã hội Nhật Bản dễ bị tổn thương đã rơi vào tình trạng thiếu nguồn nhân lực.
Như một biện pháp để giải quyết tình trạng thiếu nhân lực, vào năm 2015 chính phủ đã đưa ra chính sách “xã hội năng động 100 triệu” và thúc đẩy lao động là người già và phụ nữ. Do đó, tỷ lệ việc làm cho phụ nữ và người già đã đạt ở những vị trí hàng đầu trên thế giới. Mặt khác, từ góc độ khác, hầu hết dân số trong độ tuổi lao động đều đang làm việc, vì vậy có thể nói rằng xã hội đã trở nên kém linh hoạt hơn mà không có sự hỗ trợ hoặc dự phòng.
Thay đổi dân số có tác động lớn đến sự suy giảm khả năng phục hồi. Tỷ lệ sinh giảm và già hóa dân số đã dẫn đến sự sụt giảm mạnh trong tổng mức dân số, trong khi số hộ gia đình độc thân đang tăng lên. Vì vậy quy mô số người trong hộ gia đình trung bình giảm xuống còn 2,44 người, không chỉ do những người trẻ tuổi chưa lập gia đình, mà còn do sự gia tăng của người mẹ đơn thân, người cha đơn thân và người già sống một mình. Đặc biệt, số người sống một mình trên 75 tuổi đã vượt quá 5 triệu hộ gia đình. Có thể nói rằng ngay cả khi thảm họa thiên nhiên xảy ra rủi ro là rất cao.
Nguồn nhân lực nước ngoài đóng một phần trong việc hỗ trợ xã hội dễ bị tổn thương, gia tăng số lượng hộ gia đình cao tuổi và hộ gia đình độc thân. Số lượng người nước ngoài sống ở Nhật Bản đang tăng với tốc độ khoảng 200.000 người, đối với 510.000 người mỗi năm, và người nước ngoài đã đóng một vai trò trong việc hỗ trợ nền tảng của xã hội.
Ứng phó của chính phủ đối với sự thay đổi
Số lượng người nước ngoài sống ở Nhật Bản tiếp tục tăng, đạt 2,93 triệu người vào cuối năm 2019, chiếm hơn 2% tổng dân số. Mặt khác, các loại hỗ trợ cho cư dân nước ngoài đã bị lãng quên trong một thời gian dài bởi chính phủ không có chính sách nhập cư.
Khả năng tiếng Nhật của cư dân nước ngoài có xu hướng cực kỳ kém vì chính phủ chưa cung cấp giáo dục tiếng Nhật cho cư dân nước ngoài. Do đó, mặc dù có sự bùng phát của virus corona mới, nhưng nhiều người nước ngoài không thể tiếp nhận được thông tin.
Một vấn đề khác là sự gia tăng số lượng người nước ngoài thất nghiệp do ảnh hưởng của virus corona mới.
Ngành công nghiệp sản xuất, công nghiệp du lịch và công nghiệp dịch vụ thực phẩm đã bị ảnh hưởng nặng nề, và người lao động buộc phải nghỉ việc do giảm giờ làm hoặc chấm dứt hợp đồng.
Tính đến tháng 10 năm 2019, có khoảng 1,66 triệu người đang làm việc tại Nhật Bản, bao gồm cả du học sinh và thực tập kỹ thuật. 29,1% trong số họ làm việc trong ngành sản xuất, bị ảnh hưởng bởi sự phân chia chuỗi cung ứng và 12,5% trong ngành thực phẩm và nhà ở, nơi bị ảnh hưởng nặng nề do hạn chế ra ngoài.
Thông tin hữu ích và địa chỉ liên lạc
Tổng công đoàn Tokyo trên toàn quốc, có dịch vụ tư vấn chuyên dụng liên quan đến nhiều ngôn ngữ liên quan đến virus Corona mới, nhận được gần 100 tư vấn mỗi ngày từ người nước ngoài qua điện thoại hoặc thông qua trang web trao đổi thành viên (SNS). Đã có nhiều câu hỏi liên quan đến việc không có trợ cấp do yêu cầu tạm dừng kinh doanh và thu nhập giảm do hệ thống lương theo giờ.
Chính phủ đã bắt đầu hành động. Để ngăn chặn người lao động nước ngoài bị sa thải bất công, Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi đã bắt đầu cung cấp thông tin với 15 ngôn ngữ (tiếng Anh, tiếng Trung (giản thể và truyền thống), , Hàn Quốc, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Tagalog, Thái Lan, Việt Nam, Nepal, Indonesia, Indonesia, Mông Cổ, Myanmar bao gồm cả "tiếng Nhật thân thiện" dành cho người nước ngoài liên quan đến thông tin về virus corona mới. Gửi tin nhắn trên trang web với nội dung "Ngay cả khi tài chính của công ty gặp khó khăn, so với người Nhật Bản, cũng không được phép đối xử bất công với người lao động nước ngoài."
Là một phần của chính sách kinh tế để đối phó với sự lây lan của viurs corona mới, chính phủ đã quyết định trợ cấp 100.000 yên cho mỗi người dân, và người nước ngoài cũng là đối tượng của chính sách này. Ngoài ra, vào ngày 17 tháng 4, Bộ Tư pháp đã phê duyệt một biện pháp đặc biệt cho các thực tập sinh kỹ thuật gặp khó khăn trong đào tạo thực tế, và quyết định cấp tình trạng cư trú "các hoạt động đặc định" tối đa trong vòng một năm.
Mục đích là để đảm bảo thu nhập của các thực tập sinh kỹ thuật, những người chỉ có thể làm việc trong một ngành được xác định trước và cung cấp nguồn nhân lực cho các lĩnh vực công nghiệp, nơi thiếu hụt nguồn nhân lực nghiêm trọng. Trớ trêu thay, sự lây lan của virus corona mới là chất xúc tác để sửa đổi hệ thống đào tạo kỹ thuật đã bị chỉ trích cho đến bây giờ.
Chính sách tiếp nhận của người nước ngoài sau khủng hoảng là gì?
Trong tương lai, ngay cả khi dịch bệnh do virus corona đi qua, sẽ mất nhiều thời gian hơn để có thể đi du lịch nước ngoài một cách tự do. Đó sẽ là thiệt hại lớn đối với chính sách tiền tệ vốn đã dựa vào khách du lịch nước ngoài, và là một thách thức lớn đối với nền kinh tế địa phương. Sự thiếu hụt nguồn nhân lực trong các lĩnh vực đã được duy trì bởi sự gia tăng lao động nước ngoài sẽ gia tăng về mức độ nghiêm trọng.
Nhìn lại, Nhật Bản đã tiếp nhận lao động nước ngoài như một lực lượng lao động ngắn hạn, giá rẻ. Tuy nhiên, dưới sự suy giảm dân số liên tục, người ta cho rằng không thể xóa bỏ được sự thiếu hụt nguồn nhân lực trong nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản, giao thông vận tải, nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc điều dưỡng, cửa hàng tiện lợi, …
Do ảnh hưởng của virus corona mới, thế giới không thể tự do di chuyển , và cách tiếp nhận truyền thống dành cho người lao động nước ngoài sẽ chấm dứt. Trong tương lai, cần chuẩn bị một hệ thống để hỗ trợ phát triển khả năng của họ bao gồm giáo dục ngôn ngữ Nhật Bản như một nguồn nhân lực có giá trị. Để ngăn chặn sự suy giảm khả năng phục hồi của Nhật Bản, cần có một hệ thống tiếp nhận cho phép người lao động nước ngoài không phải rời khỏi Nhật Bản ngay cả trong thời kỳ khủng hoảng.
Hệ thống thực tập sinh kỹ thuật đã bắt đầu được chấp nhận trong lĩnh vực điều dưỡng. Sự nguy hiểm của hệ thống hiện tại có thể được hiểu bằng cách xem xét tình huống tất cả họ quay trở lại Nhật Bản sau trận động đất lớn ở phía đông Nhật Bản. Giờ đây, khi động lực hòa nhập xã hội ngày càng tăng, Bộ Tư pháp phê duyệt các biện pháp đặc biệt, thì hệ thống thực tập sinh kỹ thuật đã được tích hợp vào hệ thống kỹ năng đặc định mới được thành lập vào tháng 4 năm ngoái và sẽ được chấp nhận trên cơ sở định cư tại Nhật Bản. Đó có thể là một cơ hội để tăng khả năng phục hồi của xã hội Nhật Bản.
Trớ trêu thay, cuộc khủng hoảng do virus corona mới đã thúc đẩy việc xem xét lại hệ thống đào tạo kỹ thuật đã bị chỉ trích cho đến bây giờ, và chính phủ đã buộc phải chuẩn bị để chấp nhận. Ông Toshihiro Mao của trung tâm trao đổi quốc tế Nhật Bản hiểu rõ tình hình hiện tại.
Bộc lộ rõ khả năng ứng phó và tính linh hoạt (khả năng phục hồi) của Nhật Bản thấp
Nhật Bản đã vượt qua nhiều thảm họa thiên nhiên và khủng hoảng nhiều lần. Đây là một đất nước có nhiều thiên tai, vì vậy nên có cảm giác bất an rất nhiều và chắc chắn sẽ chuẩn bị tốt mọi thứ. Tuy nhiên, với sự lây lan của dịch bệnh do virus corona mới lần này, sự ứng phó của chính phủ đã bị trì hoãn và chính sách ứng phó thông thường vẫn còn cho thấy sự yếu kém trong khả năng lãnh đạo của hệ thống quản lý.
Có một sự thật quan trọng khác được tiết lộ bởi sự lây lan của dịch bệnh do virus corona mới. Đó là khả năng ứng phó và tính linh hoạt thấp của xã hội Nhật Bản. Với sự già hóa của dân số và dân số giảm, xã hội Nhật Bản dễ bị tổn thương đã rơi vào tình trạng thiếu nguồn nhân lực.
Như một biện pháp để giải quyết tình trạng thiếu nhân lực, vào năm 2015 chính phủ đã đưa ra chính sách “xã hội năng động 100 triệu” và thúc đẩy lao động là người già và phụ nữ. Do đó, tỷ lệ việc làm cho phụ nữ và người già đã đạt ở những vị trí hàng đầu trên thế giới. Mặt khác, từ góc độ khác, hầu hết dân số trong độ tuổi lao động đều đang làm việc, vì vậy có thể nói rằng xã hội đã trở nên kém linh hoạt hơn mà không có sự hỗ trợ hoặc dự phòng.
Thay đổi dân số có tác động lớn đến sự suy giảm khả năng phục hồi. Tỷ lệ sinh giảm và già hóa dân số đã dẫn đến sự sụt giảm mạnh trong tổng mức dân số, trong khi số hộ gia đình độc thân đang tăng lên. Vì vậy quy mô số người trong hộ gia đình trung bình giảm xuống còn 2,44 người, không chỉ do những người trẻ tuổi chưa lập gia đình, mà còn do sự gia tăng của người mẹ đơn thân, người cha đơn thân và người già sống một mình. Đặc biệt, số người sống một mình trên 75 tuổi đã vượt quá 5 triệu hộ gia đình. Có thể nói rằng ngay cả khi thảm họa thiên nhiên xảy ra rủi ro là rất cao.
Nguồn nhân lực nước ngoài đóng một phần trong việc hỗ trợ xã hội dễ bị tổn thương, gia tăng số lượng hộ gia đình cao tuổi và hộ gia đình độc thân. Số lượng người nước ngoài sống ở Nhật Bản đang tăng với tốc độ khoảng 200.000 người, đối với 510.000 người mỗi năm, và người nước ngoài đã đóng một vai trò trong việc hỗ trợ nền tảng của xã hội.
Ứng phó của chính phủ đối với sự thay đổi
Số lượng người nước ngoài sống ở Nhật Bản tiếp tục tăng, đạt 2,93 triệu người vào cuối năm 2019, chiếm hơn 2% tổng dân số. Mặt khác, các loại hỗ trợ cho cư dân nước ngoài đã bị lãng quên trong một thời gian dài bởi chính phủ không có chính sách nhập cư.
Khả năng tiếng Nhật của cư dân nước ngoài có xu hướng cực kỳ kém vì chính phủ chưa cung cấp giáo dục tiếng Nhật cho cư dân nước ngoài. Do đó, mặc dù có sự bùng phát của virus corona mới, nhưng nhiều người nước ngoài không thể tiếp nhận được thông tin.
Một vấn đề khác là sự gia tăng số lượng người nước ngoài thất nghiệp do ảnh hưởng của virus corona mới.
Ngành công nghiệp sản xuất, công nghiệp du lịch và công nghiệp dịch vụ thực phẩm đã bị ảnh hưởng nặng nề, và người lao động buộc phải nghỉ việc do giảm giờ làm hoặc chấm dứt hợp đồng.
Tính đến tháng 10 năm 2019, có khoảng 1,66 triệu người đang làm việc tại Nhật Bản, bao gồm cả du học sinh và thực tập kỹ thuật. 29,1% trong số họ làm việc trong ngành sản xuất, bị ảnh hưởng bởi sự phân chia chuỗi cung ứng và 12,5% trong ngành thực phẩm và nhà ở, nơi bị ảnh hưởng nặng nề do hạn chế ra ngoài.
Thông tin hữu ích và địa chỉ liên lạc
Tổng công đoàn Tokyo trên toàn quốc, có dịch vụ tư vấn chuyên dụng liên quan đến nhiều ngôn ngữ liên quan đến virus Corona mới, nhận được gần 100 tư vấn mỗi ngày từ người nước ngoài qua điện thoại hoặc thông qua trang web trao đổi thành viên (SNS). Đã có nhiều câu hỏi liên quan đến việc không có trợ cấp do yêu cầu tạm dừng kinh doanh và thu nhập giảm do hệ thống lương theo giờ.
Chính phủ đã bắt đầu hành động. Để ngăn chặn người lao động nước ngoài bị sa thải bất công, Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi đã bắt đầu cung cấp thông tin với 15 ngôn ngữ (tiếng Anh, tiếng Trung (giản thể và truyền thống), , Hàn Quốc, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Tagalog, Thái Lan, Việt Nam, Nepal, Indonesia, Indonesia, Mông Cổ, Myanmar bao gồm cả "tiếng Nhật thân thiện" dành cho người nước ngoài liên quan đến thông tin về virus corona mới. Gửi tin nhắn trên trang web với nội dung "Ngay cả khi tài chính của công ty gặp khó khăn, so với người Nhật Bản, cũng không được phép đối xử bất công với người lao động nước ngoài."
Là một phần của chính sách kinh tế để đối phó với sự lây lan của viurs corona mới, chính phủ đã quyết định trợ cấp 100.000 yên cho mỗi người dân, và người nước ngoài cũng là đối tượng của chính sách này. Ngoài ra, vào ngày 17 tháng 4, Bộ Tư pháp đã phê duyệt một biện pháp đặc biệt cho các thực tập sinh kỹ thuật gặp khó khăn trong đào tạo thực tế, và quyết định cấp tình trạng cư trú "các hoạt động đặc định" tối đa trong vòng một năm.
Mục đích là để đảm bảo thu nhập của các thực tập sinh kỹ thuật, những người chỉ có thể làm việc trong một ngành được xác định trước và cung cấp nguồn nhân lực cho các lĩnh vực công nghiệp, nơi thiếu hụt nguồn nhân lực nghiêm trọng. Trớ trêu thay, sự lây lan của virus corona mới là chất xúc tác để sửa đổi hệ thống đào tạo kỹ thuật đã bị chỉ trích cho đến bây giờ.
Chính sách tiếp nhận của người nước ngoài sau khủng hoảng là gì?
Trong tương lai, ngay cả khi dịch bệnh do virus corona đi qua, sẽ mất nhiều thời gian hơn để có thể đi du lịch nước ngoài một cách tự do. Đó sẽ là thiệt hại lớn đối với chính sách tiền tệ vốn đã dựa vào khách du lịch nước ngoài, và là một thách thức lớn đối với nền kinh tế địa phương. Sự thiếu hụt nguồn nhân lực trong các lĩnh vực đã được duy trì bởi sự gia tăng lao động nước ngoài sẽ gia tăng về mức độ nghiêm trọng.
Nhìn lại, Nhật Bản đã tiếp nhận lao động nước ngoài như một lực lượng lao động ngắn hạn, giá rẻ. Tuy nhiên, dưới sự suy giảm dân số liên tục, người ta cho rằng không thể xóa bỏ được sự thiếu hụt nguồn nhân lực trong nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản, giao thông vận tải, nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc điều dưỡng, cửa hàng tiện lợi, …
Do ảnh hưởng của virus corona mới, thế giới không thể tự do di chuyển , và cách tiếp nhận truyền thống dành cho người lao động nước ngoài sẽ chấm dứt. Trong tương lai, cần chuẩn bị một hệ thống để hỗ trợ phát triển khả năng của họ bao gồm giáo dục ngôn ngữ Nhật Bản như một nguồn nhân lực có giá trị. Để ngăn chặn sự suy giảm khả năng phục hồi của Nhật Bản, cần có một hệ thống tiếp nhận cho phép người lao động nước ngoài không phải rời khỏi Nhật Bản ngay cả trong thời kỳ khủng hoảng.
Hệ thống thực tập sinh kỹ thuật đã bắt đầu được chấp nhận trong lĩnh vực điều dưỡng. Sự nguy hiểm của hệ thống hiện tại có thể được hiểu bằng cách xem xét tình huống tất cả họ quay trở lại Nhật Bản sau trận động đất lớn ở phía đông Nhật Bản. Giờ đây, khi động lực hòa nhập xã hội ngày càng tăng, Bộ Tư pháp phê duyệt các biện pháp đặc biệt, thì hệ thống thực tập sinh kỹ thuật đã được tích hợp vào hệ thống kỹ năng đặc định mới được thành lập vào tháng 4 năm ngoái và sẽ được chấp nhận trên cơ sở định cư tại Nhật Bản. Đó có thể là một cơ hội để tăng khả năng phục hồi của xã hội Nhật Bản.
Có thể bạn sẽ thích