Ngành chăm sóc người cao tuổi của Nhật Bản đang bước vào giai đoạn khủng hoảng nghiêm trọng khi số doanh nghiệp phá sản trong năm 2025 tiếp tục lập kỷ lục mới. Theo thống kê mới nhất, trong năm qua đã có 176 cơ sở và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực phúc lợi và chăm sóc người cao tuổi phải đóng cửa, tăng 2,3% so với năm trước và là năm thứ hai liên tiếp ghi nhận mức cao nhất kể từ khi chế độ bảo hiểm chăm sóc dài hạn được áp dụng vào năm 2000.
So với năm 2019, thời điểm trước đại dịch COVID-19, số vụ phá sản đã tăng khoảng 60%, cho thấy áp lực tài chính trong ngành không chỉ là hiện tượng nhất thời mà đang trở thành xu hướng kéo dài. Một trong những nguyên nhân lớn nhất là tình trạng thiếu lao động. Chỉ riêng nhóm doanh nghiệp phá sản vì không tuyển được nhân viên đã lên tới 29 trường hợp, tăng 45% so với năm trước, mức cao nhất từ trước đến nay.
Trong các loại hình dịch vụ, chăm sóc tại nhà (tiếng Nhật là 訪問介護) chịu tác động nặng nề nhất với 91 doanh nghiệp phá sản, tiếp tục giữ kỷ lục trong ba năm liên tiếp. Nguyên nhân chính được cho là do việc điều chỉnh giảm mức chi trả trong hệ thống bảo hiểm chăm sóc, trong khi chi phí vận hành như lương nhân viên và giá nhiên liệu lại tăng mạnh. Việc thiếu hụt nghiêm trọng nhân viên chăm sóc khiến nhiều cơ sở không thể đáp ứng đủ nhu cầu, làm giảm doanh thu và rơi vào bế tắc tài chính.
Ngược lại, số doanh nghiệp phá sản trong lĩnh vực dịch vụ ban ngày và lưu trú ngắn hạn giảm xuống còn 45 trường hợp, thấp hơn so với năm trước, trong khi nhà dưỡng lão tư nhân ghi nhận 16 vụ phá sản, giảm nhẹ so với năm 2024. Tuy nhiên, các con số này vẫn ở mức cao trong bối cảnh dài hạn, cho thấy áp lực trong ngành chưa hề được giải tỏa.
Đáng chú ý, số cơ sở nhà ở nhóm dành cho người mắc chứng giảm trí nhớ phá sản đã tăng vọt lên 9 trường hợp, so với chỉ 2 trường hợp năm trước. Sự cạnh tranh gay gắt với các loại hình nhà ở cao tuổi khác, cùng với chi phí tăng và thiếu nhân lực, khiến nhiều cơ sở không thể tuyển đủ người ở để duy trì hoạt động.
Phần lớn các doanh nghiệp phá sản thuộc nhóm quy mô nhỏ. Hơn 70% có vốn dưới 5 triệu yên, hơn 80% có nợ dưới 100 triệu yên và hơn 80% có dưới 10 nhân viên. Gần 99% các trường hợp là dạng phá sản hoàn toàn, không có khả năng tái cơ cấu hay phục hồi hoạt động.
Chính phủ Nhật Bản đang triển khai các biện pháp hỗ trợ tăng lương cho nhân viên chăm sóc, nhưng mức tăng vẫn không theo kịp các ngành nghề khác, khiến ngành này ngày càng kém hấp dẫn trong thị trường lao động cạnh tranh. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp nhỏ không đủ năng lực để tận dụng các chương trình hỗ trợ năng suất và cải thiện thu nhập, dẫn tới nguy cơ tiếp tục bị loại khỏi thị trường.
Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, tình trạng phá sản lan rộng trong ngành chăm sóc người cao tuổi đặt ra mối lo ngại lớn về khả năng duy trì hệ thống phúc lợi của Nhật Bản. Chính phủ và chính quyền địa phương được cho là sẽ phải tăng cường các biện pháp hỗ trợ tài chính và nâng cao hiệu quả vận hành nếu muốn ngăn chặn làn sóng đóng cửa tiếp tục trong năm 2026 và những năm sau.
So với năm 2019, thời điểm trước đại dịch COVID-19, số vụ phá sản đã tăng khoảng 60%, cho thấy áp lực tài chính trong ngành không chỉ là hiện tượng nhất thời mà đang trở thành xu hướng kéo dài. Một trong những nguyên nhân lớn nhất là tình trạng thiếu lao động. Chỉ riêng nhóm doanh nghiệp phá sản vì không tuyển được nhân viên đã lên tới 29 trường hợp, tăng 45% so với năm trước, mức cao nhất từ trước đến nay.
Trong các loại hình dịch vụ, chăm sóc tại nhà (tiếng Nhật là 訪問介護) chịu tác động nặng nề nhất với 91 doanh nghiệp phá sản, tiếp tục giữ kỷ lục trong ba năm liên tiếp. Nguyên nhân chính được cho là do việc điều chỉnh giảm mức chi trả trong hệ thống bảo hiểm chăm sóc, trong khi chi phí vận hành như lương nhân viên và giá nhiên liệu lại tăng mạnh. Việc thiếu hụt nghiêm trọng nhân viên chăm sóc khiến nhiều cơ sở không thể đáp ứng đủ nhu cầu, làm giảm doanh thu và rơi vào bế tắc tài chính.
Ngược lại, số doanh nghiệp phá sản trong lĩnh vực dịch vụ ban ngày và lưu trú ngắn hạn giảm xuống còn 45 trường hợp, thấp hơn so với năm trước, trong khi nhà dưỡng lão tư nhân ghi nhận 16 vụ phá sản, giảm nhẹ so với năm 2024. Tuy nhiên, các con số này vẫn ở mức cao trong bối cảnh dài hạn, cho thấy áp lực trong ngành chưa hề được giải tỏa.
Đáng chú ý, số cơ sở nhà ở nhóm dành cho người mắc chứng giảm trí nhớ phá sản đã tăng vọt lên 9 trường hợp, so với chỉ 2 trường hợp năm trước. Sự cạnh tranh gay gắt với các loại hình nhà ở cao tuổi khác, cùng với chi phí tăng và thiếu nhân lực, khiến nhiều cơ sở không thể tuyển đủ người ở để duy trì hoạt động.
Phần lớn các doanh nghiệp phá sản thuộc nhóm quy mô nhỏ. Hơn 70% có vốn dưới 5 triệu yên, hơn 80% có nợ dưới 100 triệu yên và hơn 80% có dưới 10 nhân viên. Gần 99% các trường hợp là dạng phá sản hoàn toàn, không có khả năng tái cơ cấu hay phục hồi hoạt động.
Chính phủ Nhật Bản đang triển khai các biện pháp hỗ trợ tăng lương cho nhân viên chăm sóc, nhưng mức tăng vẫn không theo kịp các ngành nghề khác, khiến ngành này ngày càng kém hấp dẫn trong thị trường lao động cạnh tranh. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp nhỏ không đủ năng lực để tận dụng các chương trình hỗ trợ năng suất và cải thiện thu nhập, dẫn tới nguy cơ tiếp tục bị loại khỏi thị trường.
Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, tình trạng phá sản lan rộng trong ngành chăm sóc người cao tuổi đặt ra mối lo ngại lớn về khả năng duy trì hệ thống phúc lợi của Nhật Bản. Chính phủ và chính quyền địa phương được cho là sẽ phải tăng cường các biện pháp hỗ trợ tài chính và nâng cao hiệu quả vận hành nếu muốn ngăn chặn làn sóng đóng cửa tiếp tục trong năm 2026 và những năm sau.
Có thể bạn sẽ thích