“PMU 18”, nhìn từ Tokyo

human

New Member
“PMU 18”, nhìn từ Tokyo

VNECONOMY cập nhật: 02/04/2006

Ông Nguyễn Việt Tiến bước ra xe sau khi nhận được quyết định từ Thủ tướng đình chỉ chức vụ Thứ trưởng.

Trong thời đại thông tin toàn cầu này, chuyện tày đình PMU 18 rồi cũng lan ra thế giới.

Ngày 29/3 vừa qua, Yomiuri, nhật báo có lượng phát hành lớn nhất Nhật Bản hiện nay, đã đưa tin lớn về vụ này ở trang quốc tế, trong đó, sau khi tường thuật sự kiện PMU 18 đã bình luận: “Quan chức ở các bộ tại Việt Nam lương tháng chỉ có vài trăm USD, vậy họ lấy tiền ở đâu mà nhiều vậy? Người ta nghi rằng một phần tiền ODA đã vào túi các quan chức...”.

Đọc tin này có lẽ người Nhật sẽ rất ngạc nhiên và nhớ lại trường hợp của họ khoảng 60 năm về trước. Giữa cảnh hoang tàn, đổ nát do chiến tranh gây ra, họ đã trên dưới một lòng chung sức tìm biện pháp xây dựng lại cơ sở hạ tầng, khôi phục sản xuất, ổn định xã hội.

Những nhà kinh tế, kể cả những kinh tế gia Mác-xít, không phân biệt quan điểm, lập trường, đã bắt tay vào việc điều tra thực tế và tìm kiếm những chiến lược khả thi. Dựa trên kết quả đó, năm 1947, chính phủ đã công bố cuốn Sách trắng kinh tế (White Paper, phân tích thực trạng kinh tế), trong đó có một câu mà bây giờ người Nhật vẫn nhắc đến như biểu tượng của sự thành thật từ phía lãnh đạo về việc nhận định tình hình để kêu gọi toàn dân chung sức: “Bây giờ chúng ta đang ở trong tình trạng mà nhà nước thì thâm hụt ngân sách, xí nghiệp thì làm ăn thua lỗ và nhà nhà đều thiếu ăn thiếu mặc”.

Cùng với đó là sự phân tích một cách khách quan và tích cực cho dân biết hết kết quả là phong cách làm việc vì nước quên mình của giới quan chức. Nhờ đó toàn dân tin tưởng vào nhà nước, tạo ra khí thế cả nước đồng lòng góp sức vào việc phục hưng kinh tế.

Sách trắng kinh tế cho thấy cả ba chủ thể kinh tế đều thiếu hụt thì không còn cách nào khác là phải vay mượn từ nước ngoài. Từ năm 1946 đến 1951, Nhật đã nhận viện trợ không hoàn lại từ Mỹ, số tiền này được quản lý chặt chẽ và chỉ dùng để nhập khẩu những nguyên liệu cần thiết cho sản xuất. Từ 1949-1961, Nhật vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng Thế giới và Chính phủ Mỹ để dùng vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng và để phát triển một số ngành công nghiệp chủ yếu như sắt thép, xe hơi, hàng không... (thời đó đầu tư trực tiếp nước ngoài chưa phổ biến).

Tuy nhiên Nhật tìm cách huy động vốn trong nước, hạn chế số tiền vay từ nước ngoài, lúc vay nhiều nhất (năm 1958) số tiền cũng chỉ chiếm có 5% tổng vốn đầu tư của toàn nền kinh tế. Với tinh thần yêu nước và quyết tâm đuổi kịp các nước Âu Mỹ, tinh thần trách nhiệm, làm việc hết mình của đội ngũ quan chức nhiều năng lực (vì được thi tuyển nghiêm túc), tinh thần doanh nghiệp và sự hăng say làm việc của mọi tầng lớp, kinh tế Nhật đã hồi phục và phát triển một cách kỳ diệu.

Năm 1955 sản xuất đã hồi phục ở mức cao nhất của thời kỳ trước chiến tranh và kinh tế bước vào giai đoạn phát triển thần kỳ. Năm 1964, Nhật trở thành thành viên của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD), một tổ chức của các nước công nghiệp tiên tiến. Dĩ nhiên trong quá trình đó, Nhật đã trả hết nợ nước ngoài.

Trở lại trường hợp của nước ta. Không kể các khoản nợ của Liên Xô cũ, Việt Nam đã bắt đầu nhận viện trợ từ các tổ chức quốc tế và các nước tiên tiến từ năm 1993. Riêng trong kế hoạch năm năm vừa qua (2001-2005), ODA lên tới 7,8 tỉ USD, chiếm 12% tổng vốn đầu tư (ngoài ra đầu tư trực tiếp nước ngoài là 10,8 tỉ, chiếm 17%).

Trong kế hoạch năm năm sắp tới, Chính phủ dự kiến cần một khoản ODA lớn hơn nữa (độ 11 tỉ USD). Hầu hết ODA dùng cho đầu tư là tiền vay mượn, trong tương lai phải hoàn trả. Nếu dùng không có hiệu quả hoặc lãng phí dĩ nhiên là con cháu sau này phải gánh chịu.

Và không chỉ vấn đề trả được nợ hay không mà còn là chuyện uy tín, thể diện của Nhà nước Việt Nam trên vũ đài quốc tế. Năng lực quản lý đất nước, phẩm chất của quan chức, tinh thần tự trọng trong việc vay mượn nước ngoài... đều là những điểm mà cộng đồng quốc tế nghiêm khắc nhìn vào một nước đang tiếp nhận nhiều ODA.

Kinh nghiệm thế giới cho thấy nước nào xem ODA chỉ là biện pháp giúp rút ngắn quá trình đi đến tự lập kinh tế trong tương lai thì sẽ thành công trong phát triển. Nhận thức đó phải được thể hiện nghiêm khắc trong việc quản lý ngân sách, trong việc chọn lựa dự án, và nhất là tuyển chọn nghiêm minh những người có tài, có đức phụ trách việc quản lý điều hành này.

Thế giới đang nhìn xem Việt Nam sẽ xử lý sự kiện PMU 18 như thế nào.

GS-TS Trần Văn Thọ (Tuổi Trẻ)
 

Điểm tin

Thumbnail bài viết: Nhật Bản : Ứng dụng toàn diện AI vào hoạt động của chính phủ , phân loại bình luận công khai hàng loạt .
Nhật Bản : Ứng dụng toàn diện AI vào hoạt động của chính phủ , phân loại bình luận công khai hàng loạt .
Cơ quan Kỹ thuật số (DAI) sẽ bắt đầu triển khai toàn diện trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động của chính phủ. Sử dụng hệ thống AI độc quyền để phân loại các bài đăng trên mạng xã hội tuyển dụng lao...
Thumbnail bài viết: Thành phố Osaka có chính sách cấm hút thuốc nghiêm ngặt nhất thế giới. Tại sao "Tình trạng thiếu hụt khu vực hút thuốc" đang trở nên nghiêm trọng ?
Thành phố Osaka có chính sách cấm hút thuốc nghiêm ngặt nhất thế giới. Tại sao "Tình trạng thiếu hụt khu vực hút thuốc" đang trở nên nghiêm trọng ?
Tại sao thành phố Osaka được gọi là "Chính sách cấm hút thuốc nghiêm ngặt nhất thế giới" Bạn có biết rằng thành phố Osaka hiện là thành phố có chính sách cấm hút thuốc nghiêm ngặt nhất thế giới...
Thumbnail bài viết: Tránh đề cập đến trách nhiệm cá nhân của Thủ tướng, dự thảo báo cáo về cuộc bầu cử Tham nghị viện sẽ được trình bày vào ngày 29.
Tránh đề cập đến trách nhiệm cá nhân của Thủ tướng, dự thảo báo cáo về cuộc bầu cử Tham nghị viện sẽ được trình bày vào ngày 29.
Đảng Dân chủ Tự do (LDP) đã bắt đầu đàm phán để tránh đề cập đến trách nhiệm cá nhân của Thủ tướng Shigeru Ishiba trong báo cáo của ủy ban xem xét các yếu tố dẫn đến thất bại nặng nề của đảng...
Thumbnail bài viết: Nhật Bản : Liệu các công ty lớn cuối cùng đã phải chịu đựng sự mệt mỏi vì tăng lương ?
Nhật Bản : Liệu các công ty lớn cuối cùng đã phải chịu đựng sự mệt mỏi vì tăng lương ?
Tổ chức Tokyo Shoko Research đã công bố "Khảo sát về tăng lương" cho năm tài chính 2025. Mặc dù 82,0% công ty tham gia khảo sát đã thực hiện tăng lương, nhưng tác động kéo dài và nghiêm trọng của...
Thumbnail bài viết: Nhật Bản : Bằng lái xe My Number loại bỏ công việc trùng lặp , cải tiến hệ thống bắt đầu từ tháng tới.
Nhật Bản : Bằng lái xe My Number loại bỏ công việc trùng lặp , cải tiến hệ thống bắt đầu từ tháng tới.
Liên quan đến Bằng lái xe My Number, kết hợp Thẻ My Number và Giấy phép lái xe, Cơ quan Cảnh sát Quốc gia đã thông báo vào ngày 28 rằng một hệ thống mới sẽ được triển khai vào ngày 1 tháng 9, tự...
Thumbnail bài viết: Giá cả tại Tokyo tăng 2,5% trong tháng 8. Giá năng lượng giảm, tăng trưởng chậm lại.
Giá cả tại Tokyo tăng 2,5% trong tháng 8. Giá năng lượng giảm, tăng trưởng chậm lại.
Ngày 29, Bộ Nội vụ và Truyền thông đã công bố Chỉ số Giá tiêu dùng (CPI) cho 23 quận của Tokyo (số liệu sơ bộ giữa tháng, năm 2020 = 100). Chỉ số chung, không bao gồm thực phẩm tươi sống, vốn chịu...
Thumbnail bài viết: Nhật Bản : Giá thực phẩm và đồ uống tăng trong tháng 9: 1.422 mặt hàng, ghi nhận tháng thứ chín liên tiếp tăng so với cùng kỳ năm trước.
Nhật Bản : Giá thực phẩm và đồ uống tăng trong tháng 9: 1.422 mặt hàng, ghi nhận tháng thứ chín liên tiếp tăng so với cùng kỳ năm trước.
Dự kiến giá cả sẽ tăng trên diện rộng vào mùa thu 195 nhà sản xuất thực phẩm lớn đã tăng giá 1.422 mặt hàng thực phẩm và đồ uống, chủ yếu dùng trong gia đình, trong tháng 9, với mức tăng trung...
Thumbnail bài viết: Yêu cầu ngân sách tài khóa 2026 đạt 122 nghìn tỷ Yên, mức cao nhất trong ba năm liên tiếp. Chi phí An sinh Xã hội, Quốc phòng và Trái phiếu Tăng.
Yêu cầu ngân sách tài khóa 2026 đạt 122 nghìn tỷ Yên, mức cao nhất trong ba năm liên tiếp. Chi phí An sinh Xã hội, Quốc phòng và Trái phiếu Tăng.
Theo ước tính ngân sách tài khoản chung của chính phủ cho năm tài khóa 2026, tổng yêu cầu ngân sách của các bộ và cơ quan chính phủ sẽ đạt khoảng 122 nghìn tỷ Yên. Con số này vượt xa tổng yêu cầu...
Thumbnail bài viết: Nhật Bản : Trợ cấp chăm sóc điều dưỡng đạt 10,8 nghìn tỷ yên trong năm tài chính 2023, mức cao kỷ lục.
Nhật Bản : Trợ cấp chăm sóc điều dưỡng đạt 10,8 nghìn tỷ yên trong năm tài chính 2023, mức cao kỷ lục.
Chi phí trợ cấp chăm sóc điều dưỡng, không bao gồm phí sử dụng dịch vụ chăm sóc điều dưỡng trong năm tài chính 2023 đã tăng 3,0% so với năm trước, lên 10,8263 nghìn tỷ Yên, một mức cao kỷ lục mới...
Thumbnail bài viết: Nhật Bản : Giá điện và gas tháng 9 tăng trên toàn bộ các công ty, ảnh hưởng bởi việc giảm các biện pháp giảm gánh nặng của chính phủ.
Nhật Bản : Giá điện và gas tháng 9 tăng trên toàn bộ các công ty, ảnh hưởng bởi việc giảm các biện pháp giảm gánh nặng của chính phủ.
Vào ngày 28, 10 công ty điện lực lớn và bốn công ty gas tại các thành phố lớn đã công bố giá điện và gas cho tháng 9 (hóa đơn tháng 10). Do việc giảm các biện pháp giảm gánh nặng của chính phủ...
Top